การศึกษาความเป็นพิษเฉียบพลันและเรื้อรังจากการได้รับสารสกัดมาตรฐานกัญชง ทางปากในหนูแรท

Abstract

กัญชง (Cannabis sativa L.) หรือ เฮมพ์ (Hemp) เป็นพืชที่ได้รับความนิยมภายหลังการ ปลดล็อคจากการเป็นยาเสพติด โดยเฉพาะสาร cannabidiol (CBD) ซึ่งมีคุณสมบัติทางเภสัชวิทยาใน การลดอาการปวด อาการอักเสบ ลดความกังวล และควบคุมอาการชักได้ โดยไม่มีความเป็นพิษต่อ ระบบประสาท ที่ผ่านมามีความพยายามที่จะพัฒนาให้ได้สายพันธุ์ที่มีสาร CBD สูง อย่างไรก็ตามข้อมูล ด้านความเป็นพิษทั้งแบบเฉียบพลันและแบบเรื้อรังของสารสกัดมาตรฐานกัญชงยังมีค่อนข้างจำกัด งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบความเป็นพิษแบบเฉียบพลันและแบบเรื้อรังของสารสกัด มาตรฐานกัญชงสายพันธุ์ Candida (CD-1) ที่มีปริมาณสาร CBD สูงคือ 50.58±1.20 % w/w ในหนู แรทสายพันธุ์ Sprague Dawley ตามวิธีการสากล OECD Test No.423 (limit test) และ OECD Test No.452 ผลการทดสอบความเป็นพิษเฉียบพลันที่ขนาด 5,000 มก./กก.น้ำหนักตัวในหนูแรทเพศ เมียจำนวน 3 ตัว ไม่พบการตายหรืออาการผิดปกติในระยะเวลา 14 วันของการสังเกตอาการ ส่วน การศึกษาความเป็นพิษแบบเรื้อรังใช้หนูแรททั้งสองเพศจำนวน 20 ตัว/กลุ่ม/เพศ จำนวน 4 กลุ่ม หนู แรทแต่ละกลุ่มได้รับสารสกัดมาตรฐานกัญชง 3 ขนาดคือ 10, 20 และ 40 มก./กก./วัน ตามลำดับ และกลุ่มควบคุมป้อนแต่ตัวทำละลาย (corn oil) ทุกวันๆละ 1 ครั้งติดต่อกันนาน 180 วัน และมีหนู แรทกลุ่ม satellite เพศผู้และเพศเมียอีก 2 กลุ่มที่ได้รับการป้อนสารสกัดมาตรฐานกัญชงขนาดสูง 40 มก./กก./วัน และตัวทำละลาย เป็นเวลา 180 วันแล้วหยุดทำการให้สารสกัดเป็นเวลา 28 วันก่อนทำ การการุณยฆาต ผลการศึกษาพบว่าหนูกลุ่มที่ได้รับสารสกัดขนาด 20 และ 40 มก./กก. มีอัตราการ เพิ่มน้ำหนักตัวลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ผลการตรวจโลหิตวิทยาและเคมีคลินิกพบว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติง ยกเว้นหนูแรทเพศเมียที่ได้รับสารสกัดขนาด 40 มก./กก. มีค่าระดับ Thyroid Stimulating Hormone (TSH) สูงกว่ากลุ่มควบคุม และมีค่าในระดับปกติในกลุ่ม satellite ผลทางจุลพยาธิวิทยา ไม่พบรอยโรคที่สัมพันธ์กับขนาดของสารสกัดที่หนูแรทได้รับและไม่พบผลอันไม่พึงประสงค์ที่มี นัยสำคัญทางพิษวิทยาในทุกขนาดของสารสกัดที่ทำการศึกษา ดังนั้นจึงสรุปว่าสารสกัดมาตรฐานกัญ ชงสายพันธุ์ Candida (CD-1) มีค่าปริมาณของสารสกัดซึ่งเมื่อสัตว์ทดลองได้รับแล้วทำให้สัตว์เสียชีวิต ลงครึ่งหนึ่งในกลุ่มที่ทำการทดลอง หรือ Lethal dose 50 (LD50) มากกว่า 5,000 มก./กก. น้ำหนักตัว และจากการทดลองสามารถกำหนดค่าระดับที่ไม่ก่อให้เกิดผลข้างเคียงหรือ NOAEL (No Observed Adverse Effect Level) ภายใต้เงื่อนไขการทดลองนี้เท่ากับ 40 มก./กก. ผลการศึกษานี้เป็นข้อมูล ด้านความปลอดภัยของสารสกัดมาตรฐานกัญชงเพื่อพัฒนาเป็นยาหรือผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพในอนาคต