การพัฒนาความรู้ในเนื้อหาผนวกวิธีการสอนสะเต็มศึกษาของครูมัธยมศึกษา ด้วยโปรแกรมพัฒนาวิชาชีพสะเต็มศึกษาที่เน้นการฝึกปฏิบัติด้านวิศวกรรม

Abstract

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้ในเนื้อหาผนวกวิธีการสอนสะเต็มศึกษา ของครูวิทยาศาสตร์ ก่อนและระหว่างเข้าร่วมโปรแกรมพัฒนาวิชาชีพสะเต็มศึกษาที่เน้นการฝึกปฏิบัติ ทางด้านวิศวกรรม ผู้เข้าร่วมวิจัยเป็นครูวิทยาศาสตร์ จำนวน 4 คน จากโรงเรียนมัธยมศึกษาแห่งหนึ่ง ซึ่งรับผิดชอบการจัดการเรียนรู้รายวิชาสะเต็มศึกษา ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 โปรแกรม พัฒนาวิชาชีพออกแบบโดยใช้กลวิธีการประชุมเชิงปฏิบัติ และการพัฒนาบทเรียนร่วมกัน ที่นำ แนวทางการปฏิบัติทางวิศวกรรมมาออกแบบกิจกรรมพัฒนาครู การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ แบบกรณีศึกษา เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย แบบสอบถามเกี่ยวกับการรับรู้ ในความรู้ในเนื้อหาผนวกวิธีการสอนสะเต็มศึกษา แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบวิเคราะห์แผน การจัดการเรียนรู้ แบบสะท้อนจากการเข้าร่วมประชุมเชิงปฏิบัติการ แบบสังเกตการปฏิบัติการสอน และแบบสะท้อนการปฏิบัติการสอน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา แบ่งการวิเคราะห์ ข้อมูลเป็นวิเคราะห์ภายในกรณี และวิเคราะห์ระหว่างกรณี จากนั้น ตรวจสอบความน่าเชื่อถือโดยใช้ เทคนิคการตรวจสอบแบบสามเส้าด้านวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล ผลการวิจัย พบว่า ก่อนเข้าร่วมโปรแกรมพัฒนาวิชาชีพสะเต็มศึกษา ครูมีความรู้ในเนื้อหา ผนวกวิธีการสอนสะเต็มศึกษาค่อนข้างจำกัด ในด้านความรู้เกี่ยวกับหลักสูตรและความรู้เกี่ยวกับ กลยุทธ์การสอน ครูสามารถกำหนดวัตถุประสงค์การเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะในศตวรรษที่ 21 ได้บางส่วน แต่ยังขาดความเข้าใจในการบูรณาการเนื้อหาข้ามสาขาวิชา มีข้อจำกัดในการวิเคราะห์ แนวคิดที่คลาดเคลื่อนของผู้เรียน และยังไม่เข้าใจขั้นตอนของกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม อย่างลึกซึ้ง อย่างไรก็ตาม ระหว่างเข้าร่วมโปรแกรมพัฒนาวิชาชีพสะเต็มศึกษา ครูผู้เข้าร่วมแสดง ให้เห็นถึงพัฒนาการของความรู้ในเนื้อหาผนวกวิธีการสอนสะเต็มศึกษาเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน ในทุกองค์ประกอบ ครูสามารถออกแบบแผนการจัดการเรียนรู้สะเต็มศึกษาสอดคล้องกับมาตรฐานง การเรียนรู้และบูรณาการศาสตร์ทั้งสี่ได้อย่างเป็นระบบ มีความเข้าใจกระบวนการออกแบบ เชิงวิศวกรรมมากขึ้น สามารถวิเคราะห์ความรู้พื้นฐานของผู้เรียนและปรับกิจกรรมเพื่อแก้ไขแนวคิด ที่คลาดเคลื่อนได้อย่างเหมาะสม รวมทั้งใช้การประเมินแบบสภาพจริงที่สะท้อนการมีส่วนร่วม ของผู้เรียนในกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม ผลการศึกษานี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการออกแบบโปรแกรมพัฒนาครู สะเต็มศึกษา เพื่อส่งเสริมและพัฒนาความรู้ในเนื้อหาผนวกวิธีการสอนสะเต็มศึกษาของครู ในบริบทอื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ