การศึกษารูปแบบการจัดการพนักงาน การใช้เทคโนโลยีทดแทนและความยั่งยืนในธุรกิจ เกษตร : กรณีศึกษาต้นแบบธุรกิจเกษตรผสมผสานครบวงจรในเขตภาคเหนือ

Abstract

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการจัดการพนักงาน การใช้เทคโนโลยีทดแทน และความยั่งยืนในธุรกิจเกษตรผสมผสานครบวงจรในเขตภาคเหนือ โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้ วิธีการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างและการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วมในการเก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้ให้ ข้อมูลหลักจํานวน 27 ราย ซึ่งประกอบด้วยเจ้าของกิจการ ผู้จัดการ พนักงาน (ส่วนสํานักงาน) และ พนักงาน (ส่วนปฏิบัติการ) ในธุรกิจเกษตรที่มีการดําเนินงานอย่างน้อย 5 ปีผลการศึกษาพบว่า ธุรกิจ เกษตรในกรณีศึกษามีรูปแบบการจัดการพนักงานที่เป็นเอกลักษณ์ โดยเน้นความสัมพันธ์แบบเครือ ญาติและชุมชนเป็นสําคัญในการสรรหา คัดเลือก และเก็บรักษาพนักงาน อาศัย "ทุนทางสังคม" ในการ ดึงดูดแรงงานจากความใกล้บ้านและสวัสดิการแบบครอบครัว นอกจากนี้ยังให้ความสําคัญกับการ พัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่องเพื่อเพิ่มทักษะและปรับตัวเข้ากับเทคโนโลยีใหม่ๆ ในด้านการใช้ เทคโนโลยี ธุรกิจมีการนําเทคโนโลยีมาใช้เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพ แต่บทบาทของ เทคโนโลยีเป็นเพียง "ผู้ช่วยเสริม" ไม่ใช้ "ผู้ทดแทน" แรงงานมนุษย์อย่างสมบูรณ์ สะท้อนให้เห็นถึง ความสําคัญของ "ทุนมนุษย์" ในภาคเกษตรกรรม ส่วนในมิติของความยั่งยืน ธุรกิจมุ่งเน้นการใช้ ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ การสร้างมูลค่าเพิ่มให้ผลผลิต การพัฒนาคุณภาพสินค้า และการสร้าง ความสัมพันธ์ที่ดีกับชุมชนและคู่ค้า ซึ่งครอบคลุมทั้งมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ข้อเสนอแนะ จากการวิจัยคือ การส่งเสริมและรักษาทุนทางสังคม พัฒนาระบบสวัสดิการที่ตอบโจทย์วิถีชีวิตแรงงาน เกษตร และสร้างแรงจูงใจให้คนรุ่นใหม่หันมาสนใจงานเกษตร รวมถึงการลงทุนพัฒนาทักษะด้าน เทคโนโลยีให้กับพนักงาน การเลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมและบูรณาการกับการทํางานของมนุษย์ และการดําเนินธุรกิจที่เน้นความยั่งยืนในทุกมิติ