รูปแบบการพัฒนาครูนวัตกรในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา

Abstract

การวิจัยเรื่อง รูปแบบการพัฒนาครูนวัตกรในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา เป็นการวิจัย เชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) นำเสนอ ผลการพัฒนาครูนวัตกรและผลลัพธ์ที่เกิดกับผู้เรียน โดยใช้รูปแบบการพัฒนาครูนวัตกรในโรงเรียน ขยายโอกาสทางการศึกษา และ 2) นำเสนอรูปแบบการพัฒนาครูนวัตกรในโรงเรียนขยายโอกาสทาง การศึกษาหลังการทำวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม โดยกลุ่มผู้ร่วมวิจัยคือ ข้าราชการครูและบุคลากร ทางการศึกษา จำนวน 15 คน และกลุ่มผู้ให้ข้อมูลที่เกิดผลลัพธ์คือ ผู้เรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 124 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบประเมินความเป็น ครูนวัตกร แบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบสังเกตการสอน Logbook การปฏิบัติงาน แบบประเมินทักษะ และแบบวัดเจตคติผู้เรียน และแบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ในการนำรูปแบบไปใช้ ดำเนินการวิจัยผ่านวงจร PAOR จำนวน 2 วงรอบต่อเนื่อง สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบทีสำหรับกลุ่มตัวอย่างที่สัมพันธ์กัน (Dependent Samples t-test) และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. ผลการพัฒนาครูนวัตกรและผลลัพธ์ที่เกิดกับผู้เรียน โดยใช้รูปแบบการพัฒนาครูนวัตกร ในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา พบว่า ก่อนการพัฒนา ครูผู้ร่วมวิจัยมีระดับคุณลักษณะความเป็น ครูนวัตกรในภาพรวมอยู่ในระดับกำลังพัฒนา (x̅= 2.16, S.D. = 0.58) แต่ภายหลังการขับเคลื่อนด้วย กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม 2 วงรอบต่อเนื่อง ครูผู้ร่วมวิจัยมีระดับคุณลักษณะ ความเป็นครูนวัตกรในภาพรวมเพิ่มขึ้นอยู่ในระดับเชี่ยวชาญ (x̅= 3.42, S.D. = 0.31) ผลการประเมิน คุณภาพผู้เรียนทั้ง 3 ด้าน (ด้านทักษะกระบวนการคิดและสืบเสาะ ด้านคุณภาพประสบการณ์การเรียนรู้ และเจตคติ และด้านคุณลักษณะความเป็นนวัตกรและการสร้างคุณค่า) ตลอดจนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ของผู้เรียน ล้วนสูงกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยครูผู้ร่วมวิจัยผ่านเกณฑ์ การประเมินคิดเป็นร้อยละ 100.00 และมีผู้เรียนสอบผ่านเกณฑ์ร้อยละ 60 ของสถานศึกษา จำนวน 122 คน คิดเป็นร้อยละ 98.39ง 2. รูปแบบการพัฒนาครูนวัตกรในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาที่ได้หลังจากการทำ วิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) หลักการและแนวคิด 2) วัตถุประสงค์ 3) บริบท ปัจจัยนำเข้า และเงื่อนไข 4) โครงสร้างและกลไก 5) กระบวนการพัฒนา (วงจร PAOR 4 ขั้นตอน) และ 6) การประเมินผลและข้อมูลย้อนกลับ โดยผลการประเมินความเหมาะสม และความเป็นไปได้จากผู้ทรงคุณวุฒิภายนอก ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้ร่วมวิจัย (รวม 19 ท่าน) พบว่า โดยภาพรวมรูปแบบมีความเหมาะสมและความเป็นไปได้ในการนำไปปฏิบัติจริงอยู่ในระดับมากที่สุด (x̅= 4.58, S.D. = 0.57)