การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานผ่านกระบวนการสร้างการ์ตูนเรื่องสั้น “พุทธธรรมกับชีวิตในยุคดิจิทัล” เพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1

Abstract

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ในรูปแบบการวิจัยปฏิบัติการ (Action Research) มีวัตถุประสงค์ 2 ประการ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหา ในการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม (สาระการเรียนรู้พระพุทธศาสนา) และ 2) เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้ โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานผ่านกระบวนการสร้างการ์ตูนเรื่องสั้น “พุทธธรรมกับชีวิตในยุคดิจิทัล” เพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยแบ่งการดำเนินการออกเป็น 2 ระยะ ระยะแรก เป็นการศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาในการจัดการเรียนรู้ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียน มัธยมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 329 คน จากโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่และขนาดใหญ่พิเศษ ในเขตอำเภอเมืองพิษณุโลก และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ครูผู้สอนรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และ วัฒนธรรม และนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1 ใช้เครื่องมือ ได้แก่ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหา ระยะที่สอง เป็นการพัฒนาการจัดการ เรียนรู้ โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานผ่านกระบวนการสร้างการ์ตูนเรื่องสั้น กลุ่มเป้าหมาย คือ นักเรียน มัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนมัธยมสาธิตมหาวิทยาลัยนเรศวร จำนวน 1 ห้องเรียน เลือกแบบเจาะจง กระบวนการจัดการเรียนรู้ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ การสร้างแรงบันดาลใจและตั้งคำถาม การสำรวจและค้นคว้า การสร้างสรรค์การ์ตูนเรื่องสั้น การนำเสนอผลงาน และการสะท้อนผลและ ประเมินผลง ผลการวิจัย พบว่า สภาพปัจจุบันของการจัดการเรียนรู้ยังเน้นการถ่ายทอดความรู้และ การท่องจำ ส่งผลให้ผู้เรียนขาดทักษะการคิดวิเคราะห์และไม่สามารถเชื่อมโยงหลักพุทธธรรม กับชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ขณะที่การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน ผ่านกระบวนการสร้างการ์ตูนเรื่องสั้นสามารถกระตุ้นความสนใจของผู้เรียน ส่งเสริมการมีส่วนร่วม ในการเรียนรู้ และพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนได้อย่างชัดเจน ผู้เรียนสามารถวิเคราะห์ ปัญหา ตีความปรากฏการณ์ในยุคดิจิทัล และประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการดำเนินชีวิตได้อย่าง เหมาะสม