ฉากทัศน์วัฒนธรรมองค์กรโรงเรียนมัธยมศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและพัฒนาฉากทัศน์วัฒนธรรมองค์กรของโรงเรียน มัธยมศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน จากกระบวนการวิจัยเชิงอนาคตตามเทคนิค Ethnographic Delphi Futures Research (EDFR) วิธีการวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษาองค์ประกอบฉาก ทัศน์วัฒนธรรมองค์กรโรงเรียนมัธยมศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่ามัธยฐาน (Median) และค่าพิสัยระหว่างควอไทล์ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล จ านวน 10 คน 2) เพื่อสร้างและวิเคราะห์ ฉากทัศน์วัฒนธรรมองค์กรโรงเรียนมัธยมศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยใช้เครื่องมือแห่งอนาคต ส านักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) (2565) จ านวน 5 คน และ 3) เพื่อตรวจสอบความ เหมาะสมและความเป็นไปได้ของฉากทัศน์วัฒนธรรมองค์กรโรงเรียนมัธยมศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ด้านความเหมาะสมและความเป็นไปได้ โดยการท าประชาพิจารณ์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Public Hearing of Stakeholders) จ านวน 50 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าเฉลี่ย (Mean) และส่วน เบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) ผลการวิจัย พบว่า 1) การวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้เทคนิคการวิจัยแบบ EDFR ประกอบด้วยการ สัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ การสังเคราะห์ฉันทามติและการสร้างฉากทัศน์ พบว่า วัฒนธรรมองค์กรโรงเรียน มัธยมศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนสามารถสังเคราะห์ออกเป็น 4 ฉากทัศน์หลัก คือ 1.วิสัยทัศน์และ ค่านิยมร่วม ความเชื่อ 2.วัฒนธรรมการเรียนรู้ตลอดชีวิต 3.มาตรฐานสากลขององค์กร และ 4.อัตลักษณ์ขององค์กร ซึ่งมีความเชื่อมโยงและเกื้อหนุนซึ่งกันและกันในเชิงระบบ และทั้ง 4 ฉากทัศน์มี ความเหมาะสมและมีความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติในระดับสูงมาก 2) ผลการวิเคราะห์ฉากทัศน์ใน อนาคตอีก 5–10 ปีข้างหน้า วัฒนธรรมองค์กรของโรงเรียนมัธยมศึกษาจะมุ่งสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน โดย เน้นวิสัยทัศน์และค่านิยมร่วม ควบคู่กับวัฒนธรรมการเรียนรู้ตลอดชีวิตเป็นแกนส าคัญในการขับเคลื่อน องค์กรการวิเคราะห์ฉากทัศน์น าไปสู่รูปแบบการพัฒนา 4 แนวทาง ได้แก่ การหลอมรวมค่านิยม องค์กร แห่งการเรียนรู้ การยกระดับมาตรฐานสากล และการสร้างอัตลักษณ์องค์กรผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า ข ปัจจัยด้านนโยบาย ภาวะผู้น า เทคโนโลยี และความคาดหวังของสังคม มีบทบาทส าคัญต่อการก าหนด ทิศทางองค์กรซึ่งสามารถใช้เป็นกรอบเชิงกลยุทธ์ส าหรับผู้บริหารในการพัฒนาโรงเรียนให้มีคุณภาพและ ยั่งยืนในอนาคต 3) องค์ประกอบฉากทัศน์วัฒนธรรมองค์กรโรงเรียนมัธยมศึกษาในภาพรวมมีความ เหมาะสมในระดับมาก ( =4.07, S.D.=.58) และมีความเป็นไปได้ในระดับมากเช่นกัน ( =4.15, S.D.=.48) และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่าในฉากทัศน์ที่ 4 อัตลักษณ์ขององค์กรมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด ทั้งในด้านความเหมาะสมและความเป็นไปได้ ( =4.23, S.D.=.51) และ ( = 4.24, S.D.=.49) รองลงมาคือความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของฉากทัศน์ที่ 1 วิสัยทัศน์และค่านิยมร่วมและความ เชื่อ ( =4.06, S.D.=.64) และ ( =4.14, S.D.=.49) โดยผลการวิจัยนี้สามารถใช้เป็นกรอบแนวคิดเชิง ยุทธศาสตร์ในการพัฒนาโรงเรียนมัธยมศึกษาให้มีคุณภาพ เอกภาพและความยั่งยืนในระยะยาว