การพัฒนาทักษะนักพัฒนาด้านสื่อสารของนักวิชาการศึกษา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดตามแนวทางจิตวิทยาสติ

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อพัฒนาแนวทางและคู่มือการใช้แนวทางการพัฒนา ทักษะนักพัฒนาด้านการสื่อสารของนักวิชาการศึกษา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดตาก ตาม แนวทางจิตวิทยาสติ และ (2) เพื่อประเมินผลการพัฒนาทักษะนักพัฒนาด้านการสื่อสารตามแนวทาง ดังกล่าว ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ตามแนวคิดของ Kemmis และ McTaggart (1988) แบบ Spiral Cycle 2 วงจร ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน คือ วางแผน ปฏิบัติ สังเกต และสะท้อนผล กลุ่มเป้าหมาย คือ นักวิชาการศึกษา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดตาก จ านวน 8 คน คัดเลือกแบบเจาะจง ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบคุณภาพ จ านวน 5 ท่าน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์เชิงลึกกึ่งโครงสร้าง แบบประเมินความต้องการจ าเป็นแบบมาตรประมาณค่า 5 ระดับ จ านวน 28 ข้อใน 4 ด้านทักษะ แบบประเมินความถูกต้องและความเหมาะสมของแนวทาง และแบบ ประเมินตนเองหลังการฝึกอบรมแบบมาตรประมาณค่า 4 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วน เบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่า PNI modified ค่า IOC และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า (1) แนวทางการพัฒนาทักษะนักพัฒนาด้านการสื่อสารตามแนวทาง จิตวิทยาสติที่พัฒนาขึ้นมีโครงสร้าง 8 ส่วนที่เชื่อมโยงอย่างเป็นระบบ ประกอบด้วย 4 หน่วยกิจกรรม แบบ Inside-Out ได้แก่ การรู้จักตนเองด้วยสติ การฟังอย่างมีสติ การสื่อสารอย่างมีเมตตาตามหลัก NVC และการบูรณาการสู่งานจริง รวม 12 ชั่วโมง บูรณาการกับ Buddy System และ Learning Community ส่วนคู่มือการใช้แนวทางมี 5 ส่วนหลัก ทั้งแนวทางและคู่มือผ่านการประเมินจาก ผู้เชี่ยวชาญในระดับมากที่สุดทุกด้าน โดยแนวทางมีค่าเฉลี่ยความถูกต้อง 𝑥̅= 4.70–4.75 และความ เหมาะสม 𝑥̅= 4.60–4.75 คู่มือมีค่าเฉลี่ยความถูกต้อง 𝑥̅= 4.60–4.75 และความเหมาะสม 𝑥̅= 4.60–4.75 ทุกรายการสูงกว่าเกณฑ์ที่ก าหนด (𝑥̅> 3.51) และค่า IOC ไม่ต ่ากว่า 0.60 (2) ผลการประเมินความพึงพอใจหลังเข้าร่วมการอบรมเชิงปฏิบัติการ 4 หน่วย อยู่ในระดับมากที่สุด จ (𝑥̅= 4.80, S.D. = 0.10) ผลการประเมินทักษะตนเองหลังการอบรมอยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥̅ = 4.76, S.D. = 0.09) และเมื่อประเมินซ ้าหลังน าไปใช้จริงในงาน 2 เดือน พบว่าทักษะทั้ง 4 ด้านยังคงอยู่ใน ระดับมากที่สุด (𝑥̅ = 4.79, S.D. = 0.21) ได้แก่ ด้านการสื่อสารอย่างมีเมตตาและปราศจากอคติ (𝑥̅= 4.83) ด้านการตระหนักรู้ในปัจจุบันขณะ (𝑥̅ = 4.81) ด้านการฟังอย่างตั้งใจและลึกซึ้ง (𝑥̅ = 4.76) และด้านการควบคุมและก ากับอารมณ์ (𝑥̅= 4.76) ข้อค้นพบเชิงคุณภาพจากการสะท้อน คิดยืนยันว่า ทักษะดังกล่าวถูกน าไปใช้จริงในงานประสานโรงเรียน การประชุม และการรับเรื่อง ร้องเรียนอย่างต่อเนื่อง สะท้อนว่าแนวทางการพัฒนาตามแนวจิตวิทยาสติสามารถพัฒนาทักษะ นักพัฒนาด้านการสื่อสารของนักวิชาการศึกษาได้อย่างมีประสิทธิผลและต่อเนื่องยั่งยืน