การบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้เชิงบวกของโรงเรียน เพื่อส่งเสริมสมรรถนะ การจัดการตนเองของนักเรียนระดับประถมศึกษา

Abstract

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ในการพัฒนาการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้เชิงบวกของ โรงเรียน เพื่อส่งเสริมสมรรถนะการจัดการตนเองของนักเรียนระดับประถมศึกษาด้วยการวิจัยเชิง ปฏิบัติการ โดยมีวัตถุประสงค์ย่อย คือ 1) เพื่อศึกษาและสร้างการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้เชิงบวก ของโรงเรียน เพื่อส่งเสริมสมรรถนะการจัดการตนเองของนักเรียนระดับประถมศึกษา และ 2) เพื่อ ศึกษาพัฒนาการระบบนิเวศการเรียนรู้เชิงบวกของโรงเรียน เพื่อส่งเสริมสมรรถนะการจัดการตนเอง ของนักเรียนระดับประถมศึกษาด้วยวิจัยเชิงปฏิบัติการ กลุ่มตัวอย่าง คือ โรงเรียนอนุบาลวังเจ้า อำเภอวังเจ้า จังหวัดตาก โดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ระยะเวลาในการทดลอง เริ่มดำเนินการตั้งแต่วันที่ 11 พฤศจิกายน 2568 ถึง วันที่ 12 มีนาคม 2569 ผู้วิจัยได้ดำเนินการวิจัยตามกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ประกอบด้วย 3 วงรอบ วงรอบที่ 1 การวางแผนกลยุทธ์ (ระยะต้นน้ำ) วงรอบที่ 2 การนำกลยุทธ์ไปปฏิบัติ (ระยะกลางน้ำ) และวงรอบที่ 3 การควบคุมและประเมินกลยุทธ์ (ระยะปลายน้ำ) (4 ขั้นตอน) ผลการวิจัย พบว่า 1. ผลการศึกษาและสร้างการบริหารระบบนิเวศการเรียนรู้เชิงบวกของโรงเรียน เพื่อส่งเสริม สมรรถนะการจัดการตนเองของนักเรียนระดับประถมศึกษา ประกอบด้วย 3 ส่วนสำคัญ ได้แก่ ส่วนที่ 1 กระบวนการบริหารเชิงกลยุทธ์ ซึ่งแบ่งเป็น 3 ระยะ (ประกอบด้วย 1) การวางแผนกลยุทธ์ (ระยะต้นน้ำ) 2) การนำกลยุทธ์ไปปฏิบัติ (ระยะกลางน้ำ) และ 3) การควบคุมและประเมินกลยุทธ์ (ระยะปลายน้ำ) ส่วน ที่ 2 ผลผลิต (Output) ระบบนิเวศการเรียนรู้เชิงบวกของโรงเรียน ประกอบด้วย 2 ส่วนย่อย คือ 1) ผลลัพธ์หลักที่ส่งเสริมให้เกิดระบบนิเวศการเรียนรู้เชิงบวกของโรงเรียน ได้แก่ KRA ผู้บริหาร KRA ครู และ KRA ผู้ปกครอง และ 2) การมีระบบนิเวศการเรียนรู้เชิงบวกของโรงเรียน 3 ระบบ ได้แก่ ระบบการง จัดการเรียนรู้ ระบบการบริหารสถานศึกษา และระบบการฝึกประสบการณ์จากที่บ้าน และส่วนที่ 3 ผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ (Outcome) KRA นักเรียนมีสมรรถนะการจัดการตนเอง ได้แก่ การเห็นคุณค่าใน ตนเอง การมีเป้าหมายในชีวิต การจัดการอารมณ์และความเครียด การจัดการปัญหาและภาวะวิกฤต 2. ผลการศึกษาพัฒนาการระบบนิเวศการเรียนรู้เชิงบวกของโรงเรียน เพื่อส่งเสริม สมรรถนะการจัดการตนเองของนักเรียนระดับประถมศึกษาด้วยวิจัยเชิงปฏิบัติการ ผลการประเมินการส่งเสริมระบบนิเวศการเรียนรู้เชิงบวกของโรงเรียน (KRA) โรงเรียน อนุบาลวังเจ้า ระยะต้นน้ำ ในภาพรวมมีระดับการปฏิบัติอยู่ในระดับน้อย (X̅ = 2.30, S.D.= 0.18) ระยะกลางน้ำ ในภาพรวมมีระดับการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (X̅ = 3.86, S.D.= 0.15) และระยะปลาย น้ำ ในภาพรวมมีระดับการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (X̅ = 4.49, S.D.= 0.12) ผลการศึกษาระบบนิเวศการเรียนรู้เชิงบวกของโรงเรียนอนุบาลวังเจ้า ระยะต้นน้ำ ในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (X̅ = 2.69, S.D. = 0.19) ระยะกลางน้ำ ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (X̅ = 4.23, S.D. = 0.15) และระยะปลายน้ำ ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (X̅ = 4.59, S.D. = 0.12) ผลการประเมินสมรรถนะการจัดการตนเองของนักเรียนระดับประถมศึกษาปีที่ 1-3 โรงเรียนอนุบาลวังเจ้า ระยะต้นน้ำ พบว่าในภาพรวมอยู่ในระดับกำลังพัฒนา (X̅ = 2.14, S.D.= 0.72) ตนเอง ระยะกลางน้ำ พบว่าในภาพรวมอยู่ในระดับสามารถ (X̅ = 3.06, S.D.= 0.34) และระยะปลาย น้ำ พบว่าในภาพรวมอยู่ในระดับสามารถ (X̅ = 3.37, S.D.= 0.24) และผลการประเมินสมรรถนะ การจัดการตนเองของนักเรียนระดับประถมศึกษาปีที่ 4-6 โรงเรียนอนุบาลวังเจ้า ระยะต้นน้ำ พบว่าใน ภาพรวมอยู่ในระดับกำลังพัฒนา (X̅ = 2.02, S.D.= 0.73) ระยะกลางน้ำ พบว่าในภาพรวมอยู่ในระดับ สามารถ (X̅ = 2.70, S.D.= 0.34) และระยะปลายน้ำ พบว่า ในภาพรวมอยู่ในระดับสามารถ (X̅ = 3.30, S.D.= 0.21)