กิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาในชุมชนเป็นฐานเพื่อสร้างความตระหนักรู้ปัญหา สิ่งแวดล้อมของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ในพื้นที่ชุมชนบ้านนากล่ำ

Abstract

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพแวดล้อม บริเวณชุมชนบ้านนากล่ำ ตำบลน้ำไคร้ อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ ในปัจจุบัน 2) พัฒนากิจกรรมการจัดการเรียนรู้สร้าง ความตระหนักรู้ปัญหาสิ่งแวดล้อมโดยใช้ปัญหาในชุมชนเป็นฐาน ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ในพื้นที่ชุมชนบ้านนากล่ำ ผู้ให้ข้อมูล คือ 1) กลุ่มครูผู้มีประสบการณ์ทางด้านการจัดการเรียนการสอน กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม จำนวน 3 คน 2) กลุ่มหน่วยงานภาครัฐและกลุ่มผู้นำ ชุมชน จำนวน 2 คน 3) กลุ่มเป้าหมาย จำนวน 15 คน พื้นที่การวิจัยคือ โรงเรียนชุมชนบ้านนากล่ำ ตำบลน้ำไคร้ อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ 1) แนวคำถามในการ สัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมเกี่ยวกับสภาพปัจจุบันสิ่งแวดล้อม บริเวณชุมชนบ้านนากล่ำ ตำบลน้ำไคร้ อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ และครูผู้สอนในด้านกิจกรรมการเรียนรู้วิชาภูมิศาสตร์ ผ่านกิจกรรม ปกป้องป่า เริ่มต้นที่เรา เพื่อสามารถสร้างความตระหนักรู้ปัญหาสิ่งแวดล้อม 2) เก็บรวบรวมข้อมูลจากการสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลด้านการวิเคราะห์เนื้อหาและสังเคราะห์เขียน บรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัย พบว่า สภาพปัจจุบันสิ่งแวดล้อมบริเวณชุมชนบ้านนากล่ำ ตำบลน้ำไคร้ อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ มีสภาพแวดล้อมเสื่อมโทรมลง สภาพอากาศร้อนมากในช่วงฤดูแล้ง ต้นไม้ลดลงจากการเผาป่า ทำให้เกิดปัญหาหมอกควัน ที่เป็นมลพิษทางอากาศส่งผลกระทบต่อชุมชน ผู้วิจัยจึงดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูล โดยใช้แนวคำถามในการสัมภาษณ์กับกลุ่มผู้ให้ข้อมูล ซึ่งมีความ คิดเห็นว่าควรดำเนินการจัดการเรียนรู้วิชาภูมิศาสตร์ด้วยกิจกรรม “ปกป้องป่า เริ่มต้นที่เรา” ประกอบด้วย 4 กิจกรรมการเรียนรู้ ได้แก่ 1) ตามหาต้นเหตุ ไขปริศนาไฟป่า 2) สำรวจชุมชน หาจุด เสี่ยงไฟป่า 3) พิทักษ์ป่า ป้องกันไฟ 4) ฮีโร่พิทักษ์ป่า ในรูปแบบกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อสร้างความ ตระหนักรู้ปัญหาสิ่งแวดล้อมให้กับผู้เรียน และนำกิจกรรมมาปรับใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ทำง ให้ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับปัญหาไฟป่าและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในชุมชน มีความตระหนักรู้ด้านสิ่งแวดล้อมเพิ่มขึ้นโดยเฉพาะความสำคัญของการอนุรักษ์ป่าไม้ และ การลดพฤติกรรมที่ก่อให้เกิดมลพิษ มีส่วนร่วมในการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อม โดยมีความกระตือรือร้นใน การเข้าร่วมกิจกรรม และสามารถเสนอแนวทางในการป้องกันไฟป่าได้ ส่งผลให้ผู้เรียนมีความตระหนัก รู้ปัญหาสิ่งแวดล้อมบริเวณชุมชนบ้านนากล่ำ ตำบลน้ำไคร้ อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์