การศึกษาสมรรถนะของพยาบาลรังสีวิทยาโดยใช้เทคนิคเดลฟาย

Abstract

การวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาสมรรถนะด้านการปฏิบัติการพยาบาลของพยาบาล รังสีวิทยา เป็นการวิจัยโดยใช้เทคนิคเดลฟาย (Delphi Technique) รวบรวมฉันทามติของผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 18 ท่าน ประกอบด้วย อาจารย์พยาบาลประจำหลักสูตรการพยาบาลเฉพาะทางรังสีวิทยา จำนวน 3 ท่าน ผู้บริหารทางการพยาบาล จำนวน 3 ท่าน พยาบาลผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านการดูแล ผู้รับบริการรังสีวิทยา จำนวน 8 ท่าน แพทย์เฉพาะทางรังสีวิทยา จำนวน 2 ท่าน นักรังสีการแพทย์ จำนวน 1 ท่าน นักฟิสิกส์การแพทย์ จำนวน 1 ท่าน เป็นผู้ให้ข้อมูลผ่านการสอบถามความคิดเห็นทั้งสิ้น 3 รอบ รอบที่ 1 เป็นการสำรวจความคิดเห็นแบบปลายเปิดเพื่อรวบรวมข้อมูลสมรรถนะ รอบที่ 2 เป็นการ นำข้อมูลที่ได้มาสร้างแบบสอบถามเพื่อจัดลำดับความสำคัญ และรอบที่ 3 เป็นการยืนยันความเห็น พ้องของกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ โดยมีเกณฑ์การยอมรับคือ ค่ามัธยฐาน (Md) ตั้งแต่ 3.50 ขึ้นไป และค่า พิสัยระหว่างควอไทล์ (IQR) เท่ากับหรือน้อยกว่า 1.50 เปอร์เซ็นต์ของผู้เชี่ยวชาญที่ให้คะแนนในระดับ เดียวกัน > 75% ผลการวิจัยสามารถจำแนกสมรรถนะออกเป็นสองประเภทหลัก ได้แก่ สมรรถนะ ร่วมพยาบาลรังสีวิทยา และสมรรถนะเฉพาะซึ่งครอบคลุมงาน 4 สาขา ดังนี้ สมรรถนะร่วมพยาบาลรังสีวิทยา จำแนกเป็น 5 ด้าน ได้แก่ 1) ความรู้ด้านรังสีวิทยา จำนวน 9 ข้อ 2) ทักษะการประเมินและการดูแลผู้รับบริการ 10 ข้อ 3) การปฏิบัติงานการยึดหลักจริยธรรม ทางวิชาชีพ 5 ข้อ 4) การคิดเชิงวิพากษ์และการแก้ปัญหา 4 ข้อ และ5) การจัดการข้อมูลและ เทคโนโลยี 3 ข้อ สมรรถนะเฉพาะงานพยาบาลรังสีวินิจฉัย จำแนกเป็น 6 ด้าน ได้แก่ 1) ความรู้พื้นฐาน ด้านรังสีวินิจฉัย จำนวน 6 ข้อ 2) การดูแลผู้รับบริการก่อนหัตถการ จำนวน 4 ข้อ 3) การดูแล ผู้รับบริการระหว่างทำหัตถการ จำนวน 4 ข้อ 4) การดูแลผู้รับบริการหลังทำหัตถการ จำนวน 3 ข้อ 5) การจัดการภาวะฉุกเฉินและภาวะแทรกซ้อน จำนวน 3 ข้อ และ 6) ความปลอดภัยและคุณภาพ การพยาบาล จำนวน 3 ข้อง สมรรถนะเฉพาะงานพยาบาลรังสีร่วมรักษา มีความเหมือนกับสมรรถนะงานพยาบาล รังสีวินิจฉัย แต่มีการเพิ่มเติมด้านการบริหารจัดการ จำแนกเป็น 6 ด้าน ได้แก่ 1) ความรู้พื้นฐาน ทางรังสีร่วมรักษา จำนวน 5 ข้อ 2) การดูแลผู้รับบริการก่อนหัตถการ จำนวน 4 ข้อ 3) การดูแล ผู้รับบริการระหว่างทำหัตถการ จำนวน 4 ข้อ 4) การดูแลผู้รับบริการหลังทำหัตถการ จำนวน 4 ข้อ 5) การจัดการภาวะฉุกเฉินและแทรกซ้อน จำนวน 3 ข้อ และ 6) ความปลอดภัยและคุณภาพ จำนวน 3 ข้อ สมรรถนะเฉพาะงานพยาบาลรังสีรักษา จำแนกเป็น 5 ด้าน ได้แก่ 1) ความรู้พื้นฐานทาง รังสีรักษา จำนวน 5 ข้อ 2) การดูแลผู้รับบริการก่อนหัตถการ จำนวน 4 ข้อ 3) การดูแลผู้รับบริการ ระหว่างทำหัตถการ จำนวน 6 ข้อ 4) การดูแลแบบประคับประคอง จำนวน 5 ข้อ และ 5) การให้ คำปรึกษาและให้ความรู้ จำนวน 3 ข้อ สมรรถนะเฉพาะงานพยาบาลเวชศาสตร์นิวเคลียร์ จำแนกเป็น 6 ด้าน ได้แก่ 1) ความรู้ พื้นฐานทางเวชศาสตร์นิวเคลียร์ จำนวน 5 ข้อ 2) การดูแลผู้รับบริการก่อนหัตถการ จำนวน 4 ข้อ 3) การดูแลผู้รับบริการระหว่างทำหัตถการ จำนวน 4 ข้อ 4) การดูแลผู้รับบริการหลังทำหัตถการ จำนวน 3 ข้อ 5)การจัดการภาวะฉุกเฉินและแทรกซ้อน จำนวน 3 ข้อ และ 6) ความปลอดภัย และการจัดการความเสี่ยง จำนวน 3 ข้อ ผลการวิจัยนี้สามารถนำไปเป็นกรอบในการกำหนดมาตรฐานสมรรถนะพยาบาลรังสีวิทยา เพื่อพัฒนาองค์กรพยาบาลสู่สู่การเป็นองค์กรสมรรถนะสูง ทั้งยังสามารถนำไปใช้เป็นแนวทาง ในการพัฒนาหลักสูตรการศึกษา การฝึกอบรม และการประเมินผลการปฏิบัติงาน ตลอดจน การจัดบริการพยาบาล เพื่อยกระดับคุณภาพการดูแลผู้รับบริการให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด และปลอดภัย รวมไปถึงประโยชน์ในด้านการศึกษาเกี่ยวกับสมรรถนะงานพยาบาลรังสีวิทยาต่อไป