การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เรื่อง การออมและการลงทุน เพื่อพัฒนาทักษะความฉลาดรู้ทางการเงิน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ จังหวัดอุตรดิตถ์

Abstract

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาของการจัด การเรียนรู้ เรื่อง การออมและการลงทุน เพื่อพัฒนาทักษะความฉลาดรู้ทางการเงิน ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ จังหวัดอุตรดิตถ์ และ 2) เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้ โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เรื่อง การออมและการลงทุน เพื่อพัฒนาทักษะความฉลาดรู้ทางการเงิน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยการวิจัยเป็นการวิจัย เชิงคุณภาพ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก คือ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 จำนวน 9 คน และครูผู้สอน รายวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 จำนวน 6 คน จากโรงเรียน ขนาดใหญ่พิเศษ จำนวน 3 โรงเรียน ในจังหวัดอุตรดิตถ์ โดยใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) กลุ่มเป้าหมายในการวิจัย คือ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนอุตรดิตถ์ดรุณี ปีการศึกษา 2567 จำนวน 31 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แนวคําถามในการสัมภาษณ์ เชิงลึก โดยใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา และ 2) คู่มือการจัดการเรียนรู้ เรื่อง คนจะรวยช่วย ไม่ได้ เพื่อพัฒนาทักษะความฉลาดรู้ทางการเงิน เรื่อง การออมและการลงทุน ของนักเรียนระดับ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันและปัญหาของการจัดการเรียนรู้ เรื่อง การออมและ การลงทุน เพื่อพัฒนาทักษะความฉลาดรู้ทางการเงิน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนขนาด ใหญ่พิเศษ จังหวัดอุตรดิตถ์ ด้านผู้สอนสามารถถ่ายทอดความรู้ได้อย่างถูกต้องแต่ยังขาดประสบการณ์ จริงด้านการลงทุน ส่งผลให้นักเรียนขาดตัวอย่างที่เป็นรูปธรรม ด้านผู้เรียนมีความเข้าใจพื้นฐาน เรื่องการออมและการลงทุน แต่ยังประสบอุปสรรคในการนำไปใช้จริง เนื้อหาแม้มีความเหมาะสมแต่ ควรปรับให้ทันสมัยมากขึ้น ด้านสื่อการเรียนรู้ การใช้วิดีโอ อินโฟกราฟิก และเกม ได้รับความสนใจ มากกว่าสื่อแบบเดิม ด้านวิธีการจัดการเรียนรู้ยังเน้นการบรรยายมากกว่าการลงมือปฏิบัติ ซึ่งส่งผลต่อ การนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน ด้านการวัดผลประเมินผล มีการแบบทดสอบและง ใบงาน นักเรียนได้เสนอว่าควรมีกิจกรรมจำลองการลงทุนเพื่อพัฒนาทักษะความฉลาดรู้ทางการเงิน มากขึ้น ผลของการวิจัยชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เกี่ยวกับการออมและ การลงทุนอย่างรอบด้าน เพื่อส่งเสริมทักษะความฉลาดรู้ทางการเงินให้สามารถนำไปใช้ได้จริง ในชีวิตประจำวัน ดังนั้นผู้วิจัยจึงนําผลจากการศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหามาพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยใช้ ปัญหาเป็นฐาน เรื่อง การออมและการลงทุน เพื่อพัฒนาทักษะความฉลาดรู้ทางการเงิน ของนักเรียน ระดับชั้นมัธยมศึกศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ จังหวัดอุตรดิตถ์ ซึ่งผลจากทำกิจกรรม ตามคู่มือการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เรื่อง “คนจะรวยช่วยไม่ได้” พบว่า นักเรียน มีพัฒนาการด้านความรู้ ความเข้าใจ และตระหนักถึงความสำคัญของการออมและการลงทุนเพิ่มขึ้น ครูผู้สอนได้ออกแบบกิจกรรมที่ใช้สถานการณ์จำลองและปัญหาในการกระตุ้นการเรียนรู้ จึงส่งผลให้ นักเรียนสามารถนำความรู้ที่ได้ไปประยุกต์ใช้ในการวางแผนทางการเงินในชีวิต ประจำวัน โดยการจัดทำบัญชีรายรับรายจ่าย การตั้งเป้าหมายการออม และการวางแผนจำลองการลงทุนซึ่งทำ ให้เกิดการพัฒนาทักษะความฉลาดรู้ทางการเงินของนักเรียน ครอบคลุมทั้ง 3 ด้าน 1) ความรู้ทาง การเงิน (Financial Knowledge) นักเรียนมีความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการออมและลงทุน สามารถ วิเคราะห์ข้อมูลเพื่อประกอบการตัดสินใจอย่างมีเหตุผล 2) พฤติกรรมทางการเงิน (Financial Behavior) นักเรียนสามารถวางแผนทางการเงินของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ แสดงให้เห็นถึง การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมทางการเงินที่เหมาะสม และ 3) เจตคติทางการเงิน (Financial Attitude) นักเรียนมีทัศนคติที่ดีต่อการออม การลงทุน และการวางแผนทางการเงินในอนาคต โดยกิจกรรมการ เรียนรู้ที่ใช้ปัญหาเป็นฐานมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ การทำงานร่วมกัน และการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง อันเป็นปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่การพัฒนาทักษะความฉลาดรู้ ทางการเงินอย่างรอบด้าน