แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา ศูนย์การศึกษาพิเศษ เครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพศูนย์การศึกษาพิเศษกลุ่มเครือข่ายที่ 7 สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาสภาพภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา ศูนย์การศึกษาพิเศษ เครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพศูนย์การศึกษาพิเศษกลุ่มเครือข่ายที่ 7 (2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา ศูนย์การศึกษาพิเศษ เครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพศูนย์การศึกษาพิเศษกลุ่มเครือข่ายที่ 7 กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหาร สถานศึกษาและครูผู้สอน ศูนย์การศึกษาพิเศษ เครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพศูนย์การศึกษาพิเศษ กลุ่มเครือข่ายที่ 7 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 248 คน ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 7 คน และครูผู้สอน 241 คน การได้มาของกลุ่มตัวอย่างใช้การสุ่มแบบแบ่งชั้น (Stratified Random Sampling) ตามสัดส่วนของผู้บริหารและครูผู้สอนแต่ละศูนย์การศึกษาพิเศษกลุ่มเครือข่ายที่ 7 เครื่องมือที ่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามภาวะผู้นำในยุคดิจิทัลขอของผู้บริหาร สถานศึกษา ศูนย์การศึกษาพิเศษเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพศูนย์การศึกษาพิเศษกลุ่มเครือข่ายที่ 7 วิเคราะห์ข้อมูลโดย ใช้ค่าเฉลี่ยค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและค่าดัชนีความสอดคล้องของ แบบสอบถาม (IOC) มากกว่า 0.6 และ แบบสัมภาษณ์เกี่ยวกับภาวะผู้นำในยุคดิจิทัลของผู้บริหาร สถานศึกษา ศูนย์การศึกษาพิเศษเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพศูนย์การศึกษาพิเศษกลุ่มเครือข่ายที่ 7 สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษวิเคราะห์ข้อมูลโดยนำข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์มา สังเคราะห์ข้อมูลเป็นความเรียงแบบพรรณนาและสรุปข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อจำแนกเป็น รายด้าน พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ รองลงมาคือ ด้านการเป็น พลเมืองในยุคดิจิทัล รองลงมา คือ ด้านความเป็นเลิศในการปฏิบัติอย่างมืออาชีพ รองลงมา คือ ด้านการสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้บนโลกยุคดิจิทัล และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ ด้านการ ปรับปรุงอย่างเป็นระบบ 2.แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา ศูนย์การศึกษาพิเศษ เครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพศูนย์การศึกษาพิเศษกลุ่มเครือข่ายที่ 7 สังกัดสำนักบริหารงาน การศึกษาพิเศษ พบว่า 1) ด้านภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ ผู้บริหารสถานศึกษาควรส่งเสริมกลยุทธ์ดิจิทัล จัดระบบติดตาม วิเคราะห์ และรายงานข้อมูลอย่างเป็นปัจจุบันละนำมาใช้ในการเรียนการสอนและ บริหารจัดการ รวมถึงสร้างเครือข่ายความร่วมมือ อบรมภาวะผู้นำทางดิจิทัล และพัฒนาทักษะ บุคลากรให้พร้อมรับการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี 2) ด้านการสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้บนโลกยุค ดิจิทัล ผู้บริหารสถานศึกษาควรสื่อสารวิสัยทัศน์ด้านเทคโนโลยี จัดอบรมและสนับสนุนซอฟต์แวร์เพื่อ การเรียนการสอน พร้อมตั้งศูนย์การเรียนรู้เทคโนโลยี สนับสนุนโครงสร้างพื้นฐาน และสร้างความ ตระหนักรู้ถึงประโยชน์ของเทคโนโลยีในการพัฒนางานและการศึกษา 3) ผู้บริหารสถานศึกษาควร ประเมินและปรับปรุงการใช้เทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง ส่งเสริมการเรียนรู้ผ่านโครงการนำร่อง ใช้หลักธรรมาภิบาลบริหารทรัพยากร สร้างความร่วมมือกับภาคส่วนต่าง ๆ และอบรมครูให้มีทักษะ ด้านเทคโนโลยี พร้อมรับฟังความคิดเห็นเพื่อพัฒนาให้เหมาะสม 4) ด้านการปรับปรุงอย่างเป็นระบบ ผู้บริหารสถานศึกษาควรวางแผนพัฒนาเทคโนโลยีอย่างเป็นระบบ กำหนดเป้าหมายระยะสั้น-ระยะ ยาว จัดสรรทรัพยากรอย่างเหมาะสม วิเคราะห์ปัจจัยต่าง ๆ และใช้หลัก PDCA เพื่อติดตามและ ปรับปรุงงานด้านเทคโนโลยีให้มีประสิทธิภาพต่อเนื่อง 5) ผู้บริหารสถานศึกษาควรกำหนดนโยบาย ด้านเทคโนโลยีที่ปลอดภัย สื่อสารแนวทางป้องกันความเสี่ยง ประเมินและปรับปรุงมาตรการอย่าง ต่อเนื่อง พร้อมส่งเสริมทักษะดิจิทัลและสร้างชุมชนการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีให้เหมาะสมกับ บริบทของสถานศึกษา