การพัฒนาโมเดลเชิงสาเหตุและแนวทางการบริหารงานวิชาการ และระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ส่งผลต่อความก้าวหน้าทางการเรียนรู้ของนักเรียน ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อ 1) พัฒนาและตรวจสอบความสอดคล้องโมเดลเชิงสาเหตุของ การบริหารงานวิชาการและระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ส่งผลต่อความก้าวหน้าทางการเรียนรู้ของนักเรียน ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ กับข้อมูลเชิงประจักษ์ และ 2) ศึกษาแนวทางการบริหารงานวิชาการและระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ส่งผลต่อความก้าวหน้าทางการ เรียนรู้ของนักเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ การวิจัยใช้ ระเบียบวิธีเชิงปริมาณควบคู่กับการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหารสถานศึกษา และ ครูในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ จำนวน 300 คน ด้วยวิธีการ ลุ่มแบบแบ่งกลุ่ม (Cluster Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามที่มี ลักษณะเป็นมาตรประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 80 ข้อ มีค่า IOC อยู่ระหว่าง 0.60–1.00 มีค่าอำนาจ จำแนกอยู่ระหว่าง 0.186 - 0.935 ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.915 และใช้โปรแกรมทางสถิติสำหรับการ วิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้าง Mplus ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการพัฒนาโมเดลเชิงสาเหตุของการบริหารงานวิชาการและระบบ นิเวศการเรียนรู้ที่ส่งผลต่อความก้าวหน้าทางการเรียนรู้ของนักเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ ประกอบด้วย 3 ตัวแปรแฝง 16 ตัวแปรสังเกตได้ และความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรสังเกตได้มีความสัมพันธ์กันในทิศทางบวกทุกคู่ โดยมีค่าสัมประสิทธิ์ สหสัมพันธ์อยู่ระหว่าง .726 ถึง .891 ซึ่งมีความสัมพันธ์ในระดับสูงถึงสูงมาก อย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .01 และเมื่อวิเคราะห์เพื่อตรวจสอบความตรงเชิงโครงสร้างของโมเดลการวัดตัวแปร แฝงทั้ง 3 ตัวแปร มีความตรงเชิงโครงสร้างทุกโมเดล โดยมีค่าน้ำหนักองค์ประกอบอยู่ระหว่าง 0.929–1.126 และมีนัยสำคัญทางสถิติติที่ระดับ .05 ทุกค่า และ 2) ผลการตรวจสอบความสอดคล้องของ โมเดลกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โมเดลมีความกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยพิจารณาจากค่า ค่าสถิติไคสแควร์ เท่ากับ 141.669 (p-value = .000) โดยพิจารณาจากค่าไคสแควร์/องศาอิสระ มีค่าน้อยกว่า 2 (χ²/df = 1.728) ค่าดัชนีความสอดคล้อง (Goodness of fit index) โดยมีค่าดัชนี CFI เท่ากับ 0.992 , TLI เท่ากับ 0.988 , RMSEA เท่ากับ 0.049 และ SRMR เท่ากับ 0.018 หมายความว่า โมเดลเชิงสาเหตุของการบริหารงานวิชาการและระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ส่งผลต่อ ความก้าวหน้าทางการเรียนรู้ของนักเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ มีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ และแนวทางการบริหารงานวิชาการและระบบนิเวศ การเรียนรู้ที่ส่งผลต่อความก้าวหน้าทางการเรียนรู้ของนักเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ พบว่า สถานศึกษาต้องบูรณาการการดำเนินงานเชิงระบบแบบ องค์รวม คือ 1) ด้านการบริหารงานวิชาการ ผู้บริหารต้องมีวิสัยทัศน์ในการแปลงนโยบายสู่การปฏิบัติ ส่งเสริมการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาที่ยืดหยุ่น จัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่เน้น ผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง และปรับเปลี่ยนการประเมินผลเป็นแบบตามสภาพจริง ควบคู่กับการประเมิน เพื่อพัฒนาที่ให้ข้อมูลย้อนกลับเชิงบวก 2) ด้านการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ ต้องสร้างพื้นที่ปลอดภัย ทางความรู้สึก เพื่อเสริมสร้างระบบนิเวศทางสังคมและจิตวิทยา ออกแบบระบบนิเวศทางกายภาพให้ เอื้อต่อการมีส่วนร่วม และยกระดับระบบนิเวศทางดิจิทัลด้วยนวัตกรรมและเทคโนโลยี เพื่อให้เกิดการ เรียนรู้ได้ทุกที่ ทุกเวลา 3) กลไกการขับเคลื่อนที่สำคัญ คือ การใช้ข้อมูลสารสนเทศและระบบประกัน คุณภาพเป็นฐานในการพัฒนา พร้อมทั้งสร้างวัฒนธรรมชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) และ การนิเทศภายในแบบกัลยาณมิตร เพื่อพัฒนาสมรรถนะครูสู่การเป็นผู้อำนวยความสะดวก การหลอม รวมองค์ประกอบทั้งหมดนี้ จะทำหน้าที่เป็นกลไกส่งผ่านระบบนิเวศการเรียนรู้ ไปสู่การยกระดับ ความก้าวหน้าทางการเรียนรู้ (Learning Gain) ของนักเรียน ทั้งในมิติของความรู้ ทักษะการคิด วิเคราะห์ เจตคติ และอภิปัญญาได้อย่างเป็นรูปธรรม