การพัฒนาความฉลาดทางสังคมของพลเมืองโลกผ่านการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย

Abstract

งานวิจัยการพัฒนาความฉลาดทางสังคมของพลเมืองโลกผ่านการจัดการเรียนรู้โดยใช้ ปรากฏการณ์เป็นฐานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษารูปแบบ และปัญหาการจัดการเรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม เพื่อพัฒนา ความฉลาดทางสังคมของพลเมืองโลกในปัจจุบัน 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยใช้ ปรากฏการณ์เป็นฐาน เพื่อพัฒนาความฉลาดทางสังคมของพลเมืองโลก เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ดำเนินการเก็บข้อมูล ดังนี้ 1) การสัมภาษณ์จากผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ครูผู้สอน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมในจังหวัดน่าน อาจารย์มหาวิทยาลัย ศึกษานิเทศก์ นักวิชาการการศึกษาด้านสังคมศึกษา และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย 2) การเก็บ ข้อมูลจากการใช้คู่มือครูที่มีรูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อพัฒนา ความฉลาดทางสังคมของพลเมืองโลกของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย จากนักเรียนชั้นมัธยม ศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเชียงกลาง “ประชาพัฒนา” จำนวน 39 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล คือ 1) แนวคำถามในการสัมภาษณ์ 2) คู่มือครูที่มีรูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน เพื่อพัฒนาความฉลาดทางสังคมของพลเมืองโลกของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย 3) แบบวัด ความฉลาดทางสังคมของพลเมืองโลก 4) แนวคำถามในการสนทนากลุ่ม (Focus Group Discussions) ใช้วิธีการวิเคราะห์แบบอุปนัย โดยการตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลแบบสามเส้าด้านข้อมูล แล้วเขียนบรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัย พบว่า 1) การพัฒนาความฉลาดทางสังคมของพลเมืองโลกไม่ได้ถูกกล่าวถึง โดยตรงในการจัดการเรียนรู้ในปัจจุบันที่เป็นไปตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน หากครู สามารถออกแบบการเรียนรู้ที่บูรณาการเนื้อหาเพื่อพัฒนาทักษะในบริบทที่หลากหลาย พบข้อจำกัด ในการเชื่อมโยงเนื้อหาเข้ากับสถานการณ์จริง เนื่องจากการสอนส่วนใหญ่ยังเน้นการบรรยาย ครูต้องเร่งสอนเพื่อให้ได้ผลสัมฤทธิ์ตามเป้าหมาย และมีการวัดและประเมินผลกับนักเรียนโดยใช้มาตรฐาน เดียวกัน 2) แนวทางในการสร้างรูปแบบการจัดการเรียนรู้ให้มีประสิทธิภาพ ประกอบด้วย หลักการ และแนวคิดการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานจากแนวคิดคอนสตรัคติวิสต์ วัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนานักเรียนให้เป็นพลเมืองโลกที่มีความฉลาดทางสังคม เนื้อหาเน้นปรากฏการณ์ในสังคม ปัจจุบันที่เชื่อมโยงกับชีวิตของนักเรียนจากท้องถิ่นสู่สากล วิธีการจัด การเรียนรู้เป็นกระบวนการ เรียนรู้ให้นักเรียนโดยเน้นประสบการณ์ผ่านการทำงานเป็นกลุ่ม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ คิดวิเคราะห์ สังเคราะห์เพื่อหาแนวทางแก้ปัญหาสังคม และประเมินผลด้วยวิธีการที่หลากหลาย พบว่า ได้รูปแบบ การจัดการเรียนรู้รูปแบบ RISE ประกอบด้วย R : Recognizing (การเลือกปรากฏการณ์) I : Inspiration (การสร้างความสนใจต่อปรากฏการณ์) S : Study (การศึกษาปรากฏการณ์) และ E : Explanation (การอธิบายปรากฏการณ์) เพื่อนำไปการรับรู้ต่อตนเอง (Self-Awareness) การรับรู้ถึงผู้อื่น (Awareness of Others) การรับรู้ทางสังคม (Social Awareness) การแสดงออก (Expressive Communication) การมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น (Interpersonal Relationship) ความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น (Empathy) และความยืดหยุ่น (Adaptability) จากผลการวิจัยสรุปได้ว่า นักเรียนเกิดความฉลาดทางสังคมของ พลเมืองโลก โดยเกิดการรับรู้ต่อตนเองและผู้อื่น สามารถจัดการอารมณ์และความคิดเห็นที่แตกต่าง อย่างมีเหตุผล มีแนวคิดที่เปิดกว้าง เข้าใจบริบทสังคมเพื่อสร้างปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อผู้อื่น สามารถสื่อสาร อย่างสร้างสรรค์ แสดงถึงความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น และปรับตัวได้อย่างยืดหยุ่นในแต่ละสถานการณ์ อย่างเหมาะสมกับโลกที่เปลี่ยนแปลงในปัจจุบัน