รูปแบบการพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรม สำหรับครูโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรม สำหรับครูโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยแบ่งวิธีการดำเนินการวิจัยออกเป็น 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาองค์ประกอบและ แนวทางการพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรมสำหรับครูโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา ประกอบด้วย 3 ขั้น ขั้นที่ 1.1 การศึกษาองค์ประกอบการพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรม โดยการสังเคราะห์เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ขั้นที่ 1.2 การศึกษาแนวทางการพัฒนาทักษะ การสร้างสรรค์และนวัตกรรม โดยการศึกษาจากสถานศึกษาที่มีวิธีปฏิบัติที่ดี (Best Practice) จำนวน 3 แห่ง ขั้นที่ 1.3 การศึกษาแนวทางการพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรม โดยการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน ขั้นตอนที่ 2 การสร้างและตรวจสอบความเหมาะสม ของรูปแบบการพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรมสำหรับครูโรงเรียนขยายโอกาส ทางการศึกษา ประกอบด้วย 4 ขั้น ขั้นที่ 2.1 การยกร่างรูปแบบ ขั้นที่ 2.2 การตรวจสอบความ เหมาะสมของรูปแบบ โดยการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน ขั้นที่ 2.3 การจัดทำคู่มือการใช้ รูปแบบ ขั้นที่ 2.4 การตรวจสอบความเหมาะสมของคู่มือการใช้รูปแบบ โดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน ขั้นตอนที่ 3 การทดลองใช้รูปแบบการพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรมสำหรับครู โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา โดยทดลองใช้กับครูโรงเรียนบ้านห้วยไร่(รัฐราษฎร์อนุกูล) สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 2 จำนวน 15 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ขั้นตอนที่ 4 การประเมินความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการพัฒนาทักษะ การสร้างสรรค์และนวัตกรรมสำหรับครูโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา โดยการสอบถามผู้บริหาร หัวหน้าวิชาการและครูโรงเรียนบ้านห้วยไร่(รัฐราษฎร์อนุกูล) จำนวน 16 คนผลการวิจัยพบว่า 1. รูปแบบการพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรมสำหรับครูโรงเรียนขยายโอกาส ทางการศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ องค์ประกอบที่ 1 หลักการของรูปแบบ องค์ประกอบที่ 2 วัตถุประสงค์ของรูปแบบ องค์ประกอบง ที่ 3 กระบวนการพัฒนา ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 การวิเคราะห์ความต้องการ ในการพัฒนา ขั้นตอนที่ 2 การวางแผนการพัฒนา ขั้นตอนที่ 3 การดำเนินการพัฒนา ขั้นตอนที่ 4 การนิเทศ ติดตาม สะท้อนผล ขั้นตอนที่ 5 การประเมินผลการพัฒนา และองค์ประกอบที่ 4 ผลลัพธ์ จากการพัฒนา ประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่ ด้านการคิดสร้างสรรค์ ด้านการสร้างนวัตกรรมให้สำเร็จ ด้านการประยุกต์ใช้นวัตกรรมสู่การปฏิบัติ และด้านการทำงานร่วมกับผู้อื่นอย่างสร้างสรรค์ 2. ผลการสร้างและตรวจสอบความเหมาะสมของรูปแบบการพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์และ นวัตกรรม และคู่มือการใช้รูปแบบการพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรมสำหรับครูโรงเรียน ขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า รูปแบบการพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรมมีความเหมาะสม และคู่มือการใช้รูปแบบ การพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรมมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥̅ = 4.76, S.D. = 0.08) 3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรมสำหรับครูโรงเรียน ขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน พบว่า 1) ครูมีความรู้ ความเข้าใจหลังการใช้รูปแบบ (𝑥̅ = 19.47, S.D. = 2.76) สูงกว่าก่อนการใช้รูปแบบ (𝑥̅ = 9.20, S.D. = 0.74) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) ครูมีความพึงพอใจต่อการอบรมเชิงปฏิบัติการ การพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรมอยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥̅ = 4.90, S.D. = 0.17) 3) ผลการประเมินตนเองของครูผู้สอนในการพัฒาทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรมอยู่ในระดับมาก ที่สุด (𝑥̅ = 4.66, S.D. = 0.22) และ 4) ผลการประเมินทักษะการสร้างสรรค์และนวัตกรรม โดยผู้เชี่ยวชาญอยู่ในระดับมาก (𝑥̅ = 4.50, S.D. = 0.33) 4. ผลการประเมินความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการพัฒนาทักษะการสร้างสรรค์ และนวัตกรรมสำหรับครูโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษา ขั้นพื้นฐาน ตามความคิดเห็นของผู้บริหาร หัวหน้าฝ่ายวิชาการและครูผู้สอน พบว่า รูปแบบมีความ เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาครูและการยกระดับคุณภาพผู้เรียน อยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥̅ = 4.77, S.D. = 0.40)