รูปแบบการเสริมสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้บนพื้นที่พหุวัฒนธรรม อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก : พหุกรณีศึกษา

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพบริบทและแนวทางการเสริมสร้างระบบ นิเวศการเรียนรู้บนพื้นที่พหุวัฒนธรรม 2) สร้างรูปแบบและตรวจสอบความเหมาะสมของรูปแบบ การเสริมสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้บนพื้นที่พหุวัฒนธรรม 3) ประเมินความเป็นประโยชน์และ ความเป็นไปได้ของรูปแบบการเสริมสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้บนพื้นที่พหุวัฒนธรรม อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก โดยการวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบพหุกรณีศึกษา (Multi-case study) เลือกแบบเจาะจง คือ โรงเรียนบ้านแม่โกนเกน และโรงเรียนบ้านเจดีย์โคะ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 2 เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกต แบบมีส่วนร่วมและ แบบไม่มีส่วนร่วม และการศึกษาเอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการตรวจสอบข้อมูล ด้วยเทคนิคสามเส้า แล้วสร้างทฤษฎีฐานราก ผลการวิจัยพื้นที่อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก เป็นพื้นที่พหุวัฒนธรรมทางสังคมที่มี ความหลากหลายทั้งชาติพันธุ์ และวัฒนธรรม ซึ่งความหลากหลายนี้หล่อหลอมเป็นเอกลักษณ์ทาง สังคมที่กลมกลืน เป็นจุดแข็งด้านวัฒนธรรมและสังคม ทำให้โรงเรียนต้องเน้นการสื่อสารข้ามวัฒนธรรม ทักษะทางสังคม และทักษะทางภาษาเพื่อส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข จากการศึกษาพบ 6 แนวทางสำคัญในการเสริมสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ ได้แก่ 1) นโยบายและยุทธศาสตร์การเรียนรู้ ที่ สอดคล้องกับบริบทของสังคมพหุวัฒนธรรมและเน้นการบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น 2) หลักสูตรที่เอื้อต่อ การเรียนรู้ ที่ตอบโจทย์ผู้เรียน 3) การใช้เทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ เสริมสร้างการมีส่วนร่วมของผู้เรียน 4) วิธีการเรียนรู้ ใช้แนวทาง Active Learning ช่วยเพิ่มพูนทักษะการคิดวิเคราะห์ และการทำงานร่วมกันง ในนักเรียน 5) ผู้สร้างการเรียนรู้มีบทบาทสำคัญในการออกแบบการเรียนการเรียนรู้ที่ตอบสนอง ความหลากหลายของผู้เรียน 6) เครือข่ายความร่วมมือ สร้างเครือข่ายความร่วมมือกับหน่วยงานต่าง ๆ สนับสนุนการเรียนรู้ที่หลากหลาย ส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพของนักเรียนและครู โดยรูปแบบการเสริมสร้าง ระบบนิเวศการเรียนรู้บนพื้นที่พหุวัฒนธรรม อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ได้จากการศึกษาสภาพบริบทในพื้นที่ วิเคราะห์นโยบาย และกำหนดแนวทางที่เหมาะสมกับลักษณะพหุวัฒนธรรม โดยใช้หลักการบริหารแบบมี ส่วนร่วมเป็นแกนกลาง เปิดโอกาสให้ผู้ปกครอง ชุมชน และหน่วยงานภายนอกเข้ามามีส่วนร่วมใน กระบวนการจัดการศึกษาอย่างเป็นธรรมชาติและยั่งยืน การบริหารจัดการยึดแนวทาง 4M ได้แก่ Man, Money, Materials, Management เป็นกลไกสำคัญที่ช่วยให้การบริหารจัดการภายในสถานศึกษามี ความสอดคล้องกับบริบท และทรัพยากรที่แท้จริงของแต่ละพื้นที่ ทำให้การเสริมสร้างระบบนิเวศ การเรียนรู้เป็นไปอย่างเหมาะสม มีประสิทธิภาพ และเกิดความยั่งยืนในสังคมพหุวัฒนธรรม มีการบูรณาการ วัฒนธรรม การใช้ทรัพยากรอย่างสร้างสรรค์ สร้างผู้เรียนที่มีสมรรถนะพร้อมเผชิญโลกในศตวรรษที่ 21 อย่างเข้าใจบริบทวัฒนธรรมของตนและผู้อื่น ผู้เรียนได้รับโอกาสในการพัฒนาทักษะทั้งด้านวิชาการและ ชีวิตอย่างรอบด้าน รวมถึงสามารถประยุกต์ใช้ในการดำรงชีวิตได้จริง โดยผลการประเมินความเหมาะสม ความเป็นประโยชน์ และความเป็นไปได้ของรูปแบบ พบว่าโดยรวมอยู่ในระดับมาก