ปัญหาการด้อยโอกาสของเด็กไทยและความเป็นไปได้ในการพัฒนาระบบการช่วยเหลือ

Abstract

ปัญหาความเด็กด้อยโอกาสของเด็กไทย เป็นปัญหาที่มีมาอย่างยาวนาน ความด้อยโอกาส ทำให้เด็กต้องเผชิญกับข้อจำกัดในหลายด้าน ด้านการเข้าถึงการศึกษา บริการสาธารณสุข และทรัพยากร พื้นฐานที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต การศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อวิเคราะห์ต้นทุนค่าเสียโอกาส ของเด็กด้อยโอกาสในประเทศไทย และ 2) เพื่อประเมินความคุ้มค่าของการพัฒนาระบบการให้ความช่วยเหลือ ผู้ประสบปัญหาทางสังคม โดยใช้แนวคิดทฤษฎีต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ ต้นทุนการเจ็บป่วย และแนวคิด ทฤษฎีทุนมนุษย์ ในการวิเคราะห์ต้นทุนค่าเสียโอกาสของเด็กด้อยโอกาส และวิธีการประเมินความคุ้มค่า การลงทุนทางเศรษฐศาสตร์ เพื่อวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของการพัฒนาระบบการให้ความช่วยเหลือ ผู้ประสบปัญหาสังคม การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณประกอบกับการวิจัยเชิงคุณภาพ สำหรับการศึกษา ต้นทุนค่าเสียโอกาสของเด็กด้อยโอกาสในประเทศไทย ข้อมูลประกอบไปด้วย 2 ส่วนสำคัญ ได้แก่ 1) ต้นทุนทางตรง ข้อมูลจะถูกเก็บจากแหล่งทุติยภูมิทำการวิเคราะห์ด้วยแบบตารางบันทึกข้อมูล เปรียบเทียบข้อมูลด้วยค่าร้อยละ และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และ 2) ต้นทุนทางอ้อม ข้อมูลได้จากการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน ปี พ.ศ. 2564 ประกอบกับข้อมูลการทบทวน รายกรณี (Case review) จำนวน 1,500 กรณี ที่เป็นข้อมูลไม่ระบุตัวจนจากกองทุนเพื่อความเสมอภาค ทางการศึกษา และการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ การวิเคราะห์ความเป็นไปได้และความคุ้มค่าของการพัฒนา ระบบการให้ความช่วยเหลือ รวบรวมข้อมูลทุติยภูมิที่เกี่ยวข้อง ประกอบกับข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ แบบกึ่งโครงสร้าง การวิเคราะห์เชิงปริมาณจะเปรียบเทียบต้นทุนกับผลประโยชน์ที่คาดหวังในอนาคต โดยใช้วิธีมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) อัตราส่วนผลประโยชน์ต่อต้นทุน (BCR) และการวิเคราะห์ความอ่อนไหว (Sensitivity Analysis) สำหรับการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ จะใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) บทคัดย่อภาษาไทยง ผลการวิเคราะห์ต้นทุนค่าเสียโอกาสของเด็กด้อยโอกาส พบว่า การศึกษามีความสำคัญอย่างมาก ต่อการยกระดับคุณภาพชีวิตและการเพิ่มรายได้ของครัวเรือน ผลการศึกษายืนยันว่าการศึกษา ของหัวหน้าครัวเรือน มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับระดับการศึกษาเฉลี่ยของสมาชิกในครัวเรือน และ รายได้ครัวเรือน การศึกษาเป็นตัวแปรหนึ่งที่บ่งชี้ถึงความด้อยโอกาสข้ามรุ่นได้ ข้อค้นพบของการศึกษาชี้ว่า จำนวนปีการศึกษาของเด็กด้อยโอกาสมีค่าเฉลี่ยเพียง 6.09 ปี เทียบเท่าระดับประถมศึกษา ในขณะที่ เด็กไม่ด้อยโอกาสมีค่าเฉลี่ยสูงถึง 10.02 ปี หรือเทียบเท่าระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ซึ่งส่งผลต่อ ค่าเสียโอกาสของรายได้ในอนาคต จากการวิเคราะห์รายได้ตลอดชีวิต (Lifetime-Income Earning) ของเด็กด้อยโอกาสในประเทศไทยพบว่ารายได้ตลอดชีวิตของเด็กด้อยโอกาสน้อยกว่าเด็กไม่ด้อยโอกาส ถึง 1,623,421 บาทต่อคน การวิเคราะห์ต้นทุนทางตรงจากการจัดสรรงบประมาณภาครัฐเพื่อเด็ก และเยาวชนด้อยโอกาสพบว่างบประมาณส่วนใหญ่เป็นสวัสดิการด้านสังคมและเศรษฐกิจ ที่จัดสรร ให้กับกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ โดยกรมกิจการเด็กและเยาวชน ต้นทุนทางตรง คิดเป็นมูลค่าเท่ากับ 52,465 ล้านบาทต่อปี สำหรับการวิเคราะห์ความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ของระบบ พม. Smart ผลการวิเคราะห์ พบว่า มูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) เท่ากับ 21,481,664.40 บาท และอัตราส่วนผลประโยชน์ต่อต้นทุน (B/C Ratio) เท่ากับ 2.22 ชี้ให้เห็นว่า NPV มีค่ามากกว่า 0 และ B/C Ratio มีค่ามากกว่า 1 บ่งบอกว่า โครงการนี้มีความคุ้มค่าในการลงทุน ทั้งนี้ การนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในงานช่วยเหลือผู้ประสบ ปัญหาทางสังคมไม่เพียงลดต้นทุนด้านการบริหารจัดการแต่ยังเพิ่มความคุ้มค่าในเชิงเศรษฐกิจ และสังคมอีกด้วย ผลการวิจัยเผยให้เห็นถึงการใช้งานระบบ พม. Smart ทำให้การช่วยเหลือเด็ก และผู้ประสบปัญหาทางสังคมเป็นไปได้รวดเร็วและมีคุณภาพสูงขึ้น เนื่องจากการเก็บข้อมูลที่ ครอบคลุมและถูกต้องจากการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล (Digitalization) มาใช้ ซึ่งได้สร้าง ความเปลี่ยนแปลงในกระบวนการช่วยเหลือทำให้การให้ความช่วยเหลือสามารถดำเนินการ ได้อย่างทันเวลาและมีประสิทธิภาพ