การศึกษาการกลายพันธุ์ของยีน carO ในเชื้อ Acinetobacter baumannii ที่ดื้อต่อยา carbapenems

Abstract

เชื้อ Acinetobacter baumannii ที่ดื้อต่อยากลุ่ม carbapenems (CRAB) เป็นปัญหา ส าคัญด้านสาธารณสุข โดยเฉพาะในโรงพยาบาลแม่สอด จังหวัดตาก ในปี 2567 พบอัตราการติดเชื้อ CRAB สูงถึง 68.3% การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการกลายพันธุ์ของยีน carO และ ความสัมพันธ์กับค่า MIC ของยากลุ่ม carbapenems โดยท าการศึกษาในเชื้อ Acinetobacter baumanniicalcoaceticus complex จ านวน 83 isolates ที่แยกได้จากตัวอย่างทางคลินิก ที่ผ่านการพิสูจน์ แยกเชื้อและทดสอบความไวต่อยาต้านจุลชีพด้วยเครื่อง VITEK®2 COMPACT ประกอบด้วยเชื้อที่ไว ต่อยา carbapenem (CSAB) 10 ไอโซเลท และ เชื้อ CRAB 73 ไอโซเลท โดยเชื้อส่วนใหญ่ดื้อยาแบบ XDR 71 isolates (85.54%) โดยท าการตรวจหายีน blaOXA-51 like และเพิ่มจ านวนยีน carO ด้วย เทคนิค PCR ส่งวิเคราะห์ล าดับนิวคลิโอไทด์โดยบริษัท Macrogen ท าการเปรียบเทียบล าดับนิวคลีโอ ไทด์และกรดอะมิโนกับเชื้อ A. baumannii Ab242 ด้วยโปรแกรม SnapGene และวิเคราะห์ข้อมูล ทางสถิติด้วย Fisher’s exact test ผลการศึกษาพบว่าตัวอย่างเชื้อยืนยันเป็น A. baumannii 77 isolates (92.77%) แบ่งเป็น CSAB 7 isolates และ CRAB 70 isolates พบการกลายพันธุ์ 100% ในระดับนิวคลีโอไทด์ และพบการกลายพันธุ์ในระดับโปรตีน CarO 3 รูปแบบหลัก โดยการกลายพันธุ์ แบบ missense mutation ร่วมกับ insertion พบมากที่สุดถึง 69 isolates (89.61%) โดยพบว่า กรดอะมิโน 35 ต าแหน่งมีการกลายพันธุ์อย่างมีนัยส าคัญทางสถิติในเชื้อกลุ่ม CRAB เมื่อเทียบกับกลุ่ม CSAB แต่ไม่พบความสัมพันธ์ทางสถิติระหว่างค่า MIC ของยา carbapenem แต่ละชนิดและรูปแบบ การ mutation