การจัดเส้นทางเดินรถจัดเก็บขยะโดยประยุกต์ใช้แบบจำลองทางคณิตศาสตร์

Abstract

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแบบจำลองทางคณิตศาสตร์สำหรับการจัดเส้นทาง เดินรถจัดเก็บขยะในเขตเทศบาลเมืองสุโขทัยธานี เพื่อแก้ไขปัญหาความซับซ้อนของเส้นทาง และเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน โดยได้ประยุกต์ใช้วิธีการเชิงวิวัฒนาการ (Evolutionary Method) ผ่านเครื่องมือ Microsoft Excel Solver ซึ่งเป็นวิธีการที่พัฒนามาจากอัลกอริทึมพันธุกรรม (Genetic Algorithm) มาใช้ในการประมวลผลเพื่อค้นหาเส้นทางที่เหมาะสมที่สุดภายใต้ข้อจำกัด ในพื้นที่จริง ทั้งในด้านเวลาและลักษณะการปฏิบัติงานเพื่อให้แบบจำลองมีความสมจริง ผลการศึกษา จากการทดสอบแบบจำลองรถขยะจำนวน 4 คัน พบว่า รถทุกคันสามารถลดระยะทางการเดินรถ ลงเมื่อเปรียบเทียบกับเส้นทางเดิม โดยรถคันที่ 1 ระยะทางลดลงมากที่สุดในช่วงเช้า 7.42 กิโลเมตร คิดเป็นร้อยละ 25.85 และช่วงบ่ายลดลง 2.43 กิโลเมตร คิดเป็นร้อยละ 11.25 ส่วนรถคันที่ 2 ระยะทางลดลง 2.45 กิโลเมตร ในช่วงเช้า คิดเป็นร้อยละ 14.24 และ 6.60 กิโลเมตรในช่วงบ่าย คิด เป็นร้อยละ 23.66 สำหรับรถคันที่ 3 ระยะทางลดลง 4.29 กิโลเมตร ในช่วงเช้า คิดเป็นร้อยละ 20.93 และ 5.96 กิโลเมตร ในช่วงบ่าย คิดเป็นร้อยละ 22.84 ขณะที่รถคันที่ 4 ระยะทางลดลง 3.22 กิโลเมตร ในช่วงเช้า คิดเป็นร้อยละ 15.19 และ 2.04 กิโลเมตร ในช่วงบ่าย คิดเป็น ร้อยละ 9.32 สรุปได้ว่าการพัฒนาแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ร่วมกับวิธีเชิงวิวัฒนาการ สามารถ ช่วยลดความซับซ้อน และลดระยะทางในการจัดเก็บขยะได้เมื่อเทียบกับวิธีการเดิม ซึ่งนอกจาก จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานแล้ว ยังเป็นแนวทางสำคัญที่ช่วยให้หน่วยงานท้องถิ่นสามารถ บริหารจัดการทรัพยากร และงบประมาณด้านโลจิสติกส์ได้อย่างคุ้มค่าและยั่งยืนอีกด้วย