ปัจจัยที่ส่งผลกับการใช้บุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษา ระดับอุดมศึกษา จังหวัดเพชรบูรณ์

Abstract

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณแบบภาคตัดขวาง (cross-sectional study) มี วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มนักศึกษา ระดับอุดมศึกษา จังหวัดเพชรบูรณ์ โดยประยุกต์ใช้กรอบแนวคิด Socio-Ecological Model กลุ่ม ตัวอย่างจ านวน 548 คน จากสถาบันอุดมศึกษา 5 แห่ง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ออนไลน์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การทดสอบไคสแควร์ และการวิเคราะห์ถดถอยโลจิ สติกแบบทวิภาค ผลการวิจัยพบว่า ความชุกของการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในช่วง 30 วันที่ผ่านมาเท่ากับร้อยละ 9.85 โดยปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการใช้บุหรี่ไฟฟ้าอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติ ได้แก่ ทัศนคติระดับปาน กลาง (AOR = 9.806; 95% CI: 3.779–25.728) การรับรู้กฎหมายระดับต่ า (AOR = 3.822; 95% CI: 1.059–13.792) การรับรู้ความสามารถของตนเองระดับต่ า (AOR = 7.187; 95% CI: 1.336–38.652) พฤติกรรมเสี่ยงระดับสูง (AOR = 19.988; 95% CI: 1.517–260.393) และอิทธิพลจากเพื่อน (AOR = 8.116; 95% CI: 1.974–33.366) ขณะที่ปัจจัยระดับสถาบัน ระดับชุมชน และระดับสังคม/นโยบาย ไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยส าคัญ ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นว่า พฤติกรรมการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มนักศึกษามีความเชื่อมโยง กับปัจจัยใกล้ตัว (proximal factors) มากกว่าปัจจัยเชิงโครงสร้าง (distal factors) โดยเฉพาะปัจจัย ด้านการรับรู้ ทัศนคติ พฤติกรรมส่วนบุคคล และอิทธิพลจากกลุ่มเพื่อน ดังนั้น การป้องกันและควบคุมการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มนักศึกษาควรมุ่งเน้นการเสริมสร้างการ รับรู้ที่ถูกต้อง การพัฒนาทักษะในการควบคุมตนเอง และการลดอิทธิพลจากกลุ่มเพื่อน ควบคู่กับการ พัฒนามาตรการในระดับสถาบันและนโยบายให้สามารถเข้าถึงและสอดคล้องกับบริบทการใช้ชีวิตของ นักศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ