ผลของโปรแกรมการบริหารข้อเท้าร่วมกับการกดจุดฝ่าเท้าและการแช่เท้าด้วยสมุนไพร โดยประยุกต์ทฤษฎีการรับรู้ความสามารถของตนเอง เพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและ บรรเทาอาการชาเท้าในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลโกสัมพีนคร จังหวัดกำแพงเพชร

Abstract

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการบริหาร ข้อเท้าร่วมกับการกดจุดฝ่าเท้าและการแช่เท้าด้วยสมุนไพร โดยประยุกต์ทฤษฎีการรับรู้ความสามารถ ของตนเอง เพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและบรรเทาอาการชาเท้าในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยอายุ 35–59 ปี จ านวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน โดยใช้การสุ่มแบบเฉพาะเจาะจง กลุ่มทดลองเข้าร่วมโปรแกรมต่อเนื่อง 5 สัปดาห์ ประกอบด้วยการบริหารข้อเท้า การกดจุดฝ่าเท้า และการแช่เท้าสมุนไพร ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการ ดูแลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลมี 3 ส่วน ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป การรับรู้ความสามารถของตนเองในการดูแลเท้า และพฤติกรรมการดูแลเท้าของผู้ป่วยเบาหวาน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสูงสุด ค่าต่ าสุด สถิติ Independent Samples t-test และ Repeated Measures ANOVA ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยองศาการเคลื่อนไหวข้อเท้าทั้งการกระดกขึ้น–ลง และ การบิดเข้า–ออกเพิ่มขึ้นทุกช่วงเวลา ในขณะที่อาการอาการชาเท้าลดลง รวมทั้งมีคะแนนการรับรู้ ความสามารถของตนเองและพฤติกรรมการดูแลเท้าเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องและแตกต่างอย่างมีนัยส าคัญ (p < 0.001) เมื่อเปรียบเทียบระหว่างหลังการทดลองและระยะติดตามพบว่า กลุ่มทดลองมีการ เคลื่อนไหวข้อเท้าดีกว่า และอาการชาเท้าต่ ากว่ากลุ่มควบคุม และมีคะแนนการรับรู้ความสามารถของ ตนเองและพฤติกรรมการดูแลเท้าสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยส าคัญ (p < 0.001) สรุปว่าโปรแกรม ดังกล่าวช่วยลดอาการชาเท้า เพิ่มการเคลื่อนไหวข้อเท้า ส่งเสริมการรับรู้ความสามารถของตนเอง และ พฤติกรรมการดูแลเท้าในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 และสามารถประยุกต์ใช้ในงานดูแลเท้าเพื่อป้องกัน ภาวะแทรกซ้อนได้อย่างเหมาะสม