Faculty of Engineering http://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/handle/123456789/4475 2026-04-09T11:16:58Z 2026-04-09T11:16:58Z อารีรัตน์ เนื้อสีจัน http://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/handle/123456789/6749 2026-01-19T08:54:03Z 2568-01-01T00:00:00Z

Title: การวิเคราะห์ผลกระทบของโรคโควิด-19 ต่อจำนวนผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนในประเทศไทยและการพยากรณ์แนวโน้มในอนาคต Authors: อารีรัตน์ เนื้อสีจัน Abstract: แม้ประเทศไทยได้ตั้งเป้าหมายลดอัตราการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนให้ต่ำกว่า 12 คน ต่อแสนประชากรภายในปี 2570 ตามกรอบแผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน 2565–2570 โดยใช้ ปี 2563 เป็นปีฐานในการกำหนดค่าเป้าหมาย ซึ่งได้รับผลกระทบจากการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 อาจส่งผลให้ค่าเป้าหมายระดับประเทศและจังหวัดต่ำกว่าศักยภาพที่แท้จริง งานวิจัยนี้จึงมุ่งแยก ผลกระทบชั่วคราวดังกล่าวออกจากข้อมูลพื้นฐาน เพื่อให้การกำหนดค่าเป้าหมายและมาตรการมีความ แม่นยำ สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ โดยมุ่งศึกษา 3 ประเด็น คือ 1) การพยากรณ์ข้อมูลโดยใช้ เทคนิคการวิเคราะห์อนุกรมเวลา (Time Series Analysis) ด้วยโปรแกรม Minitab เพื่อพยากรณ์ จำนวนผู้เสียชีวิต ในปี 2565–2567 จากข้อมูลปี 2554–2564 ภายใต้สองสถานการณ์ คือ มีและไม่มี การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ผลการทดสอบความแม่นยำด้วยค่า RMSE และ MAPE พบว่า แบบจำลองที่ไม่นำข้อมูลช่วงโควิด-19 (ปี 2563–2564) มาสร้างโมเดลให้ผลแม่นยำกว่าทุกปี โดยมีค่า MAPE เพียง 12.87%, 5.73% และ 4.82% ซึ่งต่ำกว่าการรวมช่วงโควิด-19 ที่มีค่า MAPE สูงถึง 18.64%, 14.89% และ 17.13% ตามลำดับ จากผลการศึกษาสะท้อนว่าการตัดข้อมูลช่วงผิดปกติออก ช่วยให้การพยากรณ์ใกล้เคียงค่าจริงมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากนั้นได้ทำการพยากรณ์จำนวนผู้เสียชีวิต ล่วงหน้า ปี 2568-2570 ด้วยวิธีดังกล่าว 2) การวิเคราะห์การแบ่งกลุ่ม (Cluster Analysis) โดยใช้ ข้อมูลอัตราการเปลี่ยนแปลงผู้เสียชีวิต ปี 2565-2567 ด้วยวิธี K-means Cluster Analysis สามารถ จำแนกจังหวัดออกได้เป็น 5 กลุ่ม ตามลักษณะความเสี่ยงและแนวโน้มการเสียชีวิต 3. การเสนอแนะ แนวทางปรับปรุงแผนฯ โดยกำหนดเป้าหมายและมาตรการที่แตกต่างกันตามกลุ่มจังหวัดแทนการใช้ แนวทางเดียวกันทั้งประเทศ ผลการศึกษานี้สามารถนำไปสู่การพัฒนาเป้าหมายที่แม่นยำเพื่อให้ สามารถปฏิบัติได้จริง พร้อมทั้งสอดคล้องกับศักยภาพของแต่ละพื้นที่ เป็นเครื่องมือสำคัญในการ ยกระดับแผนแม่บทแม่บทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2575 - 2570 Description: วิทยานิพนธ์ ปร.ด. วิศวกรรมโยธา

2568-01-01T00:00:00Z http://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/handle/123456789/6579 2025-02-28T03:50:20Z 2566-01-01T00:00:00Z

Title: การประเมินนโยบายการเติมเต็มสินค้าและการถ่ายเทด้านข้างของโครงข่ายการกระจายสินค้า โดยการจำลองบนตารางทำการ : กรณีศึกษาผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์; Evaluation of inventory replenishment policies of a distribution network using spreadsheet modeling : A case study of soft drink products Abstract: Our case study, a distribution network, had a high rate of lost sales due to a mismatch between the inventory level and the demand and the variability of peddling demand. Three main inventory replenishment policies were required: Regular and urgent orders to the factory and lateral transshipment orders between distribution centers. Moreover, two types of demands are considered: pre-order and peddling demands. A spreadsheet model simulated this system to compare a set of proposed inventory replenishment policies based on related costs such as backorder, inventory, transportation, Lost sale, and lateral transshipment costs. Then test the inventory replenishment policy by ROP, Q Policy, Min-Max Policy, Order-Up-To-Level Policy, R,s,S Policy and R,s,S + WIP Policy. And test the change in the unit cost proportion pattern of backorder costs, unit cost of lateral transshipment Cost, unit of lost sales costs and unit of inventory costs make expenses change. By comparing the related costs of each distribution center to have the lowest cost. From the experiment, the current policy has a total cost of 2,011,132 Baht per year, with Policy 4 verify compliance with regular and urgent R,s,S policy and lateral transshipment Backorder policies. Having the lowest total cost of 1,816,545 Baht per year. The cost has decreased by 9.68 percent. Policy 14 compliance with regular and urgent R,s,S policy and lateral transshipment MA6 (All demand) policies. has the second lowest cost. 1,860,511 Baht per year, expenses decreased by 7.49 percent and developed a program on the work schedule for setting inventory replenishment policies that can be used and other situation can be applied.; จากกรณีศึกษาพบปัญหาเรื่องสินค้าไม่เพียงพอต่อความต้องการหรือสินค้าขาดมือ โดยต้นเหตุสินค้าขาดมือเกิดจากปริมาณสินค้าในคลังสินค้ามีไม่เพียงพอ และความแปรปรวนของการขายแบบเร่ขาย ซึ่งปัจจุบันใช้นโยบายเติมเต็มสินค้า 3 ส่วน ได้แก่ นโยบายคำสั่งซื้อสินค้าไปยังโรงงานแบบปกติ นโยบายคำสั่งซื้อสินค้าไปยังโรงงานแบบเร่งด่วน และนโยบายการถ่ายเทด้านข้าง โดยพิจารณาความต้องการ 2 แบบ ได้แก่ ความต้องการสินค้าแบบสั่งซื้อล่วงหน้า และความต้องการสินค้าแบบเร่ขาย จึงทำการจัดแบ่งประเภทสินค้าตามทฤษฎี ABC Analysis ของแต่ละศูนย์กระจายสินค้า เพื่อนำไปกำหนดนโยบายสินค้าคงคลัง โดยการใช้แบบจำลองเสปรตชีต (Spreadsheet model) และทำการเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ค่าใช้จ่ายสำหรับสินค้าค้างส่ง ค่าใช้จ่ายในการจัดเก็บสินค้า ค่าใช้จ่ายสำหรับการขนส่งสินค้า ค่าใช้จ่ายที่สูญเสียโอกาสในการขายและค่าใช้จ่ายในการถ่ายเทด้านข้าง ก่อนและหลังการปรับใช้นโยบายสินค้าคงคลัง และทำการตรวจสอบความถูกของแบบจำลอง โดยนำคำตอบมาเปรียบเทียบกับการคำนวณมือ ถ้าคำตอบที่ได้มีค่าเท่ากัน แสดงว่าแบบจำลองที่สร้างขึ้นนั้นถูกต้อง จากนั้นทดสอบการกำหนดนโยบายเติมเต็มสินค้าคงคลัง ได้แก่ นโยบายสินค้าคงคลังแบบ (ROP, Q) นโยบายสินค้าคงคลังแบบ Min-Max (s,S) นโยบายสินค้าคงคลังแบบ Order-Up-To-Level นโยบายสินค้าคงคลังแบบผสม (R,s,S) และนโยบายสินค้า R,s,S + WIP และทดสอบการเปลี่ยนแปลงรูปแบบสัดส่วนค่าใช้จ่ายต่อหน่วยของสินค้าค้างส่ง ค่าใช้จ่ายต่อหน่วยของการถ่ายเทด้านข้าง ค่าใช้จ่ายต่อหน่วยของสินค้าที่สูญเสียโอกาสในการขาย และค่าใช้จ่ายต่อหน่วยของการจัดเก็บสินค้า ทำให้ค่าใช้จ่ายเปลี่ยนแปลง โดยเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องของแต่ละศูนย์กระจายสินค้าให้มีค่าใช้จ่ายต่ำที่สุด จากการทดลองนโยบายปัจจุบันมีค่าใช้จ่ายรวม 2,011,132 บาทต่อปี โดยที่นโยบายที่ 4 โดยมีนโยบายการสั่งซื้อปกติและแบบเร่งด่วนแบบ R,s,S และนโยบายการถ่ายเทด้านข้างแบบ Backorder มีค่าใช้จ่ายรวมต่ำที่สุด 1,816,545 บาทต่อปี ค่าใช้จ่ายลดลงคิดเป็น 9.68 เปอร์เซ็นต์ นโยบายที่ 14 มีนโยบายการสั่งซื้อปกติและแบบเร่งด่วนแบบ R,s,S และนโยบายการถ่ายเทด้านข้างแบบ MA6 (All demand) มีค่าใช้จ่ายต่ำสุดอันดับสอง 1,860,511 บาทต่อปี ค่าใช้จ่ายลดลงคิดเป็น 7.49 เปอร์เซ็นต์ และพัฒนาโปรแกรมบนตารางทำการสำหรับกำหนดนโยบายเติมเต็มสินค้าคงคลังที่สามารถนำไปใช้งานและปรับใช้กับสถานการณ์เดียวกันได้

2566-01-01T00:00:00Z http://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/handle/123456789/6578 2025-08-05T03:42:56Z 2566-01-01T00:00:00Z

Title: การศึกษาประสิทธิภาพรถตัดอ้อยในเขตภาคเหนือตอนล่าง; Study of sugarcane harvester efficiency in Lower North Region of Thailand Abstract: Sugarcane harvesters are agricultural machines that has an important role in the sugarcane industry in Thailand. They improve the harvesting process by reducing labor dependency and reducing the air pollution (PM2.5) caused by sugarcane burning in Thailand. This research aimed to study the performance of sugarcane harvesters being used in Lower North region, physical properties and shear forces of sugarcane billets and the effect of base cutters to provide the data for developing the sugarcane harvesters for the cultivation area and sugarcane variety. The study focusing on the efficiency of sugarcane harvesters, two models of medium-sized harvesters (MSH) (164 and 179 kW) and two models of large-sized harvesters (LSH) (251 and 260 kW) were tested in a sugarcane field of Khon Kaen 3 variety, aged 10 months, with row spacing of 1.72 meters and an average plot length of 287.7 meters. The soil in a field was loam soil, with soil moisture and soil bulk density at a depth of 0-10 centimeters of 13.72 %d.b. and 1.16 g/cm3, respectively, in Bueng Na Rang District, Phichit Province. The results showed that the MSHs and the LSHs had average traveling speeds of 1.06 and 1.53 m/s, with average field capacity of 3.06 and 4.17 rai/h on area basis, and 35.17 and 44.08 t/h on material basis, respectively. The MSH2 was found to have the significantly highest field and time efficiency, 83.04 and 85.78%, compared with the other 3 models. The loss of time did not significantly relate to the harvester size. The long billets had more leaf contamination than short billets. The MSH- and the LSH-affected soil compaction under wheels were 2.4 and 2.1 MPa at the soil depth of 25 and 35 cm, respectively. However, the width of soil compaction of the MSHs was found to be narrower than the LSHs according to the width of wheels. The MSHs were suitable for the row length of 287.73 m or shorter and the row spacing of 1.50 m, which the farmer in the Lower North region mostly grows their sugarcane. The MSHs payback period was lower than 4 years or the break-even point of 730 rai/y. The study of physical properties and shear forces of Khon Kaen 3 variety, aged 12 months, on straight (0 degree) and oblique (14 degree) cutter blades with speed of cutter blade at 5 10 and 15 mm/min. The results showed that the diameter of node and internode decreased when the positions of node and internode compared to the ground were higher. However, the length at the middle stalks were longer than the base and the top, because of elongation phase. The blade cutting at node was found less deformed than that at the internode. The average node and internode deformation were 19.53 and 88.24%, the shear stresses were 1.89 and 3.72 MPa, and the specific energy were 63.94 and 75.99 mJ/mm2, respectively. The straight cutter blade (0 degree) at node was found having shear stress decreased with increasing cutter speed, however, the shear stress at internode was found increased with increasing the cutter speed. In the case of the oblique cutter (14 degree) at node and internode, the shear stresses were found increased with increasing the cutter speed. However, the specific energy for cutting at the internode position was not found affected by cutter speed on straight and oblique cutter blade. The higher shear stress and specific energy from the straight cutting blade was found at the first to the fourth node from the ground. The study of the base cutter at the rotational speed of 640 rpm found that the blade cutting pitch of MSHs and LSHs were 2.48 and 2.83 cm, respectively. However, the average stalk diameter at the base was 2.73 cm. Then, the MSHs are unable to cut the stalk in a single cut. However, the cutting damage at the stubble and stubble damage, were not found significantly different and not related to the size of the sugarcane harvesters.; รถตัดอ้อยเป็นเครื่องมือทางเกษตรที่มีบทบาทสำคัญต่ออุตสาหกรรมอ้อยในประเทศไทย สามารถแก้ไขปัญหาขาดแคลนแรงงานในการเก็บเกี่ยวอ้อยและลดการเผาใบอ้อยจากการเก็บเกี่ยว ซึ่งก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศและฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิภาพของรถตัดอ้อยที่ใช้ในเขตภาคเหนือตอนล่าง ศึกษาสมบัติทางกายภาพและแรงที่ใช้เฉือนตัดท่อนอ้อย และศึกษาผลของรูปแบบใบมีดตัดโคนอ้อย เพื่อเป็นข้อมูลในการพัฒนารถตัดอ้อยให้เหมาะสมกับพื้นที่ปลูกและพันธุ์อ้อย ในการศึกษาประสิทธิภาพรถตัดอ้อย ได้ทำการศึกษารถตัดอ้อยขนาดกลาง (MSH) 2 รุ่น (164 kW และ 179 kW) และขนาดใหญ่ (LSH) 2 รุ่น (251 kW และ 260 kW) ในแปลงอ้อยปลูกพันธุ์ขอนแก่น 3 อายุ 10 เดือน ระยะห่างระหว่างแถว 1.72 เมตร ความยาวแปลงเฉลี่ย 287.7 เมตร ความหนาแน่นอ้อยเฉลี่ย 10.93 ตันต่อไร่ ดินในแปลงทดสอบเป็นดินร่วน มีค่าความชื้นดินฐานแห้งและความหนาแน่นมวลรวมของดินที่ระดับความลึก 0-10 เซนติเมตร เฉลี่ย 13.72 เปอร์เซ็นต์ และ 1.16 กรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร ตามลำดับ ณ อำเภอบึงนาราง จังหวัดพิจิตร จากการศึกษาพบว่า รถตัดอ้อยขนาดกลางและขนาดใหญ่มีความเร็วในการเคลื่อนที่เฉลี่ย 1.06 และ 1.53 เมตรต่อวินาที ความสามารถในการทำงานเชิงพื้นที่เฉลี่ย 3.06 และ 4.17 ไร่ต่อชั่วโมง และความสามารถในการทำงานเชิงน้ำหนักเฉลี่ย 35.17 และ 44.08 ตันต่อชั่วโมง ตามลำดับ เมื่อพิจารณาประสิทธิภาพเชิงพื้นที่และเชิงเวลา พบว่า รถตัดอ้อย MSH2 มีประสิทธิภาพเชิงพื้นที่และเชิงเวลาสูงกว่ารถตัดอ้อยอีก 3 รุ่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยมีค่า 83.04 และ 85.78 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ เวลาที่สูญเสียไม่มีความสัมพันธ์กับขนาดของรถตัดอ้อย ท่อนอ้อยที่ยาวมีปริมาณสิ่งเจือปนจากใบอ้อยมากกว่าท่อนอ้อยที่สั้น รถตัดอ้อยขนาดกลางและขนาดใหญ่ส่งผลให้มีการอัดแน่นของดินใต้ล้อรถ 2.4 และ 2.1 เมกกะปาสคาล และมีความลึกการกดอัดดิน 25 และ 35 เซนติเมตร ตามลำดับ ในขณะที่ความกว้างในการกดอัดดินของรถตัดอ้อยขนาดกลางน้อยกว่ารถตัดอ้อยขนาดใหญ่ตามความกว้างของล้อ รถตัดอ้อยขนาดกลางมีความเหมาะสมกับการทำงานในแปลงอ้อยที่มีความยาว 287.73 เมตร หรือสั้นกว่า และสามารถทำงานในแปลงอ้อยที่มีระยะห่างระหว่างแถว 1.50 เมตรได้ ซึ่งเป็นระยะห่างระหว่างแถวที่เกษตรกรในเขตภาคเหนือตอนล่างนิยมปลูก มีระยะเวลาในการคืนทุนต่ำกว่า 4 ปี หรือมีการใช้งานคุ้มทุนเชิงพื้นที่ 730 ไร่ต่อปี ในการศึกษาสมบัติทางกายภาพและแรงเฉือนตัดอ้อย พันธุ์ขอนแก่น 3 อายุ 12 เดือน ในการตัดตรง (0 องศา) และตัดเฉียง (14 องศา) ด้วยความเร็ว 5 10 และ 15 มิลลิเมตรต่อนาที พบว่า ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางข้ออ้อยและปล้องอ้อยมีแนวโน้มลดลงเมื่อตำแหน่งสูงขึ้นจากผิวดิน ในขณะที่ความยาวปล้องอ้อยบริเวณกลางลำมากกว่าโคนลำและปลายลำ เนื่องจากเป็นระยะยืดปล้องของอ้อย การตัดที่ข้ออ้อยมีการยุบตัวน้อยกว่าการตัดที่ปล้องอ้อย โดยมีการยุบตัวเฉลี่ย 19.53 และ 88.24 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ ส่งผลให้ความเค้นเฉือนเฉลี่ยมีค่า 1.89 และ 3.72 เมกกะปาสคาล และมีค่าพลังงานจำเพาะ 63.94 และ 75.99 มิลลิจูลต่อตารางมิลลิเมตร ตามลำดับ การตัดตรง (0 องศา) ที่ข้ออ้อย ความเค้นเฉือนมีค่าลดลงเมื่อความเร็วเพิ่มขึ้น ขณะที่ความเค้นเฉือนในการตัดที่ปล้องอ้อยมีค่าสูงขึ้นตามความเร็วที่เพิ่มขึ้น ส่วนการตัดเฉียง (14 องศา) ค่าความเค้นเฉือนในการตัดที่ข้ออ้อยและปล้องอ้อยมีแนวโน้มสูงขึ้นเมื่อใช้ความเร็วในการตัดเพิ่มขึ้น ส่วนพลังงานในการเฉือนตัดที่ปล้องอ้อยไม่มีความสัมพันธ์กับความเร็วทั้งการตัดตรง (0 องศา) และตัดเฉียง (14 องศา)  เมื่อพิจารณาการตัดในตำแหน่งข้ออ้อยจากผิวดินพบว่า การตัดตรง (0 องศา) ที่ข้ออ้อยตำแหน่ง 1 ถึง 4 จากผิวดินมีค่าความเค้นเฉือนและพลังงานจำเพาะสูงกว่าตำแหน่งอื่น จากการศึกษาผลของรูปแบบใบมีดตัดโคนอ้อย ที่ความเร็วรอบ 640 รอบต่อนาที พบว่า รถตัดอ้อยขนาดกลางและขนาดใหญ่มีระยะในการตัดอ้อยของใบมีดเฉลี่ย 2.48 และ 2.83 เซนติเมตร ตามลำดับ เมื่อพิจารณาร่วมกับขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางโคนอ้อยเฉลี่ย 2.73 เซนติเมตร พบว่า รถตัดอ้อยขนาดกลางไม่สามารถตัดต้นอ้อยขาดได้ในการตัดเพียงครั้งเดียว แต่เมื่อพิจารณาร่วมกับความเสียหายรอยตัดที่ตอและที่ตออ้อย พบว่า ความเสียหายรอยตัดที่ตอจากรถตัดอ้อยทั้ง 4 รุ่น ไม่มีความแตกต่างกัน และความเสียหายตออ้อยไม่มีความสัมพันธ์กับขนาดของรถตัดอ้อย

2566-01-01T00:00:00Z http://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/handle/123456789/6561 2024-12-11T03:04:06Z 2567-01-01T00:00:00Z

Title: การพัฒนาเครื่องมือช่วยจัดตารางการทำงานของแพทย์ที่เหมาะที่สุดโดยใช้ขั้นตอนวิธีนกฮัมมิ่งเบิร์ดประดิษฐ์แบบปรับปรุง; Development of an optimizing physician scheduling tool using a modified Artificial Hummingbird Algorithms Abstract: The problem of scheduling physicians is challenging and complex due to the need to accommodate the preferences of physicians, hospitals, and legal requirements. Physician scheduling falls into the category of personnel scheduling, where the goal is to assign available tasks appropriately within limited resources. The scheduling problem becomes NP-hard if it not constrained by an excessive regulations, resulting in reducing the feasible solution space. Dealing with difficult situations in an NP-hard group requires choosing an appropriate problem-solving method. The widely accepted approach for solving this type of problem is the metaheuristics group, such as Random Search Optimization (RSO), Marine Predators Algorithm (MPA), or Artificial Hummingbird Algorithm (AHA). This research work made some contributions: these include the application of the Artificial Hummingbird Algorithm (AHA), two modified versions of it, and a hybrid of two other methods to solve the physician scheduling problem in intensive care units (ICU department). The AHA offers several advantages such as ease of use, less parameters (combining both population size and iteration count into one), rapid convergence towards the best solution, and high efficiency in utilizing both exploration and exploitation. This research tackled a real-world physician scheduling problem concerning medical staff in an ICU department that operates 24/7 with the objective of reducing overall overtime. A novel Artificial Hummingbird Physician Scheduling tool (AHPS tool), according to the modular format then assembling them for processing using Visual Basic for Applications (VBA). This tool was rigorously verified and validated with a four-week planning horizon, addressing scheduling problems with an additional four problems derived from the expansion and reduction of the original problem. Additionally, the Artificial Hummingbird Algorithm underwent enhancements by adapting it with other operators and increasing the number of perturbed solutions.  Furthermore, hybridization with the Marine Predators Algorithm, which employs advanced exploitation strategies, was conducted by perturbing solutions from both methods to augment the perturbation diversity. These proposed methods were computationally tested in three experiments. The first experiment was physician scheduling to apply AHA. The second experiment was physician scheduling to apply modification AHA (MAHA). The last experiment was physician scheduling to apply hybridization AHA (HAHA). The experimental results demonstrate that the Hybridization Artificial Hummingbird Algorithm with Marine Predators Algorithm Fish Aggregating Devices (HAHA with MPA FADs) outperforms both the original hummingbird optimization method and the refined versions in terms of average values and standard deviations. The search process yields better results, with improved convergence towards the best solution in every planning horizon. Moreover, the adaptation of the hummingbird optimization method for this research problem suggests that a smaller population size and a larger number of iterations per experiment should be considered. Statistical analysis confirms that all five methods do not significantly affect the statistical confidence interval at 95%. However, the HAHA with MPA FADs method proves to be the most promising improvement in terms of both average values and standard deviations. In run time average analysis, as the size of the problem increases, the tendency is for the search for answers to take more time. When choosing the parameter N/I with a higher population size (N), it results in increased search time for finding the answer. In other words, the population size used in the N/I parameter direct variation with the search time for finding the answer. Hybridization methods take more time to find answers compared to modification and the original AHA methods.; ปัญหาการจัดตารางการทำงานของแพทย์มีความยากและความซับซ้อน เนื่องจากต้องตอบสนองความต้องการของแพทย์ โรงพยาบาล และต้องทำตามกฎหมายแรงงาน ปัญหาการจัดตารางการทำงานของแพทย์ถูกจัดอยู่ในประเภทการจัดตารางบุคลากรเพื่อจัดสรรทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดให้ได้รับการมอบหมายงานที่มีอยู่อย่างเหมาะสม ปัญหาการจัดตารางถูกจัดให้เป็นปัญหาเอ็นพีแบบยาก หากตัวปัญหานั้นไม่ถูกจำกัดด้วยข้อบังคับที่มีจำนวนมากเกินไป จนทำให้พื้นที่ของคำตอบที่เป็นไปได้ลดลงจำนวนมาก การแก้ปัญหาในกลุ่มเอ็นพีแบบยากต้องเลือกใช้วิธีแก้ปัญหาที่มีความเหมาะสม ซึ่งกลุ่มวิธีที่ได้รับการยอมรับสำหรับการแก้ปัญหาประเภทนี้คือกลุ่มวิธีเมต้าฮิวริสติกส์ เช่น วิธีการหาค่าที่เหมาะที่สุดด้วยการค้นหาแบบสุ่ม วิธีนักล่าแห่งท้องทะเล หรือวิธีนกฮัมมิ่งเบิร์ดประดิษฐ์ เป็นต้น งานวิจัยนี้ได้นำเสนอสิ่งใหม่ในหลายประเด็น ได้แก่ การประยุกต์ใช้วิธีนกฮัมมิ่งเบิร์ดประดิษฐ์ทั้งแบบดั้งเดิม แบบที่ได้รับการปรับปรุงจำนวนสองวิธี และแบบผสมผสานอีกจำนวนสองวิธี เพื่อแก้ปัญหาการจัดตารางการทำงานของแพทย์ในแผนกผู้ป่วยหนัก (Intensive Care Unit: ICU) วิธีนกฮัมมิ่งเบิร์ดประดิษฐ์เป็นวิธีที่มีข้อดีหลายด้าน เช่น เป็นวิธีการที่ใช้งานง่าย มีจำนวนพารามิเตอร์น้อย คือ ประชากรนกฮัมมิ่งเบิร์ดและจำนวนรอบการวนซ้ำ ทั้งนี้พารามิเตอร์ทั้งสองถูกนำมารวมเข้าด้วยกัน ทำให้วิธีนกฮัมมิ่งเบิร์ดประดิษฐ์จะเหลือจำนวนพารามิเตอร์เพียงตัวเดียว โดยมีการลู่เข้าหาคำตอบที่ดีที่สุดอย่างรวดเร็ว และมีประสิทธิภาพสูงในการใช้ประโยชน์จากการสำรวจเพื่อหาคำตอบที่เป็นไปได้ใหม่ (Exploration) และการเลือกคำตอบโดยอาศัยความรู้เดิมที่มีอยู่ก่อนแล้ว (Exploitation) เป็นต้น ปัญหาการจัดตารางการทำงานของแพทย์ที่นำมาใช้เป็นโจทย์ปัญหาจริง ที่เป็นการจัดตารางการทำงานของแพทย์ในแผนก ICU ที่ต้องให้บริการตลอด 24/7 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลดเวลาการทำงานล่วงเวลาทั้งหมด งานวิจัยนี้ได้พัฒนาเครื่องมือช่วยจัดตารางการทำงานของแพทย์ เครื่องมือนี้ถูกพัฒนาขึ้นด้วยการเขียนคำสั่งที่ถูกแยกออกเป็นส่วน ๆ แล้วนำมาประกอบกันเพื่อประมวลผลโดยใช้ Visual Basic for Applications (VBA) เครื่องมือถูกทวนสอบความถูกต้องและการใช้งานได้จริงกับโจทย์ที่มีรอบระยะการวางแผนสี่สัปดาห์ และนำมาแก้ปัญหาที่มีรอบระยะการวางแผนอีกสี่ระยะที่ได้มาจากการเพิ่มและการปรับลดขนาดจากโจทย์ดั้งเดิม (1 สัปดาห์, 2 สัปดาห์, 8 สัปดาห์, และ 12 สัปดาห์) นอกจากนี้วิธีนกฮัมมิ่งเบิร์ดประดิษฐ์ยังได้รับการปรับปรุงเข้ากับตัวดำเนินการอื่นและเพิ่มจำนวนการรบกวนคำตอบ และยังได้มีการผสมผสานเข้ากับวิธีการนักล่าแห่งท้องทะเล (Marine Predators Algorithm: MPA) ที่ใช้การเลือกคำตอบโดยอาศัยความรู้เดิมที่มีอยู่ก่อนแล้วขั้นสูง (High exploitation) และใช้การรบกวนคำตอบของวิธีนักล่าแห่งท้องทะเลเพื่อเพิ่มจำนวนการรบกวนคำตอบทุกคำตอบ วิธีการทั้งห้ารูปแบบข้างต้นถูกสอบผ่าน 3 การทดลอง การจัดตารางการทำงานของแพทย์โดยใช้วิธีนกฮัมมิ่งเบิร์ดประดิษฐ์แบบดั้งเดิม แบบปรับปรุง และแบบผสมผสาน ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าวิธีนกฮัมมิ่งเบิร์ดประดิษฐ์ที่ได้รับการผสมผสานเข้ากับวิธีนักล่าแห่งท้องทะเลด้วยการเพิ่มจำนวนการรบกวนคำตอบ (Hybridization Artificial Hummingbird Algorithm with Marine Predators Algorithm Fish Aggregating Devices: HAHA with MPA FADs) ให้ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานดีกว่าวิธีนกฮัมมิ่งเบิร์ดแบบดั้งเดิมและดีกว่าการปรับปรุงในแบบอื่น ๆ ขั้นตอนการค้นหาคำตอบสามารถให้ผลลัพธ์ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการลู่เข้าของคำตอบที่ดีที่สุดในทุกรอบระยะการวางแผน และยังแสดงให้เห็นว่าการนำวิธีนกฮัมมิ่งเบิร์ดประดิษฐ์มาประยุกต์ใช้แก้ปัญหางานวิจัยนี้ควรกำหนดขนาดประชากรนกฮัมมิ่งเบิร์ดให้มีขนาดเล็กและกำหนดจำนวนรอบการค้นหาคำตอบต่อหนึ่งการทดลองให้มาก การวิเคราะห์ผลทางสถิติยืนยันว่าทั้งห้าวิธีการไม่ส่งผลกระทบต่อคำตอบทางสถิติที่ช่วงความเชื่อมั่น 95% แต่อย่างไรก็ตามวิธีนกฮัมมิ่งเบิร์ดประดิษฐ์ที่ได้รับการผสมผสานเข้ากับวิธีนักล่าแห่งท้องทะเลด้วยการเพิ่มจำนวนการรบกวนคำตอบเป็นวิธีการปรับปรุงที่ให้ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานที่ดีที่สุด การวิเคราะห์ในด้านเวลาการค้นหาคำตอบเมื่อโจทย์ปัญหามีขนาดใหญ่ขึ้นมีแนวโน้มจะใช้เวลาในการค้นหาคำตอบมากขึ้น เมื่อเลือกใช้ค่าพารามิเตอร์ N/I ที่มีการใช้จำนวนประชากรสูง (N) ส่งผลให้เวลาที่ใช้ในการค้นหาคำตอบเพิ่มขึ้นตามไปด้วย หรือกล่าวได้ว่าจำนวนประชากรที่เลือกใช้ในค่าพารามิเตอร์ N/I แปรผันตรงกับเวลาที่ในการค้นหาคำตอบ และวิธีการแบบผสมผสาน (Hybridization) จะใช้เวลาในการค้นหาคำตอบมากว่าวิธีการแบบปรับปรุง (Modification) และวิธีการแบบดั้งเดิม (AHA original)

2567-01-01T00:00:00Z